ХАРИЛЦАГЧИЙН ӨДӨРЛӨГ C U S T O M E R D A Y - 2 0 2 3 “Харилцагчийн өдөрлөг” - ийн зорилго нь өөрийн харилцагч, түнш, партнер байгууллага, бизнес эрхлэгчидэд талархах, харилцагчдынхаа эрэлт, хэрэгцээ нөхцөл байдлыг ойлгох, хамтын ажиллагааны шинэ боломж чиглэл болон компанийн шинэ бүтээгдэхүүн үйлчилгээг танилцуулах, сайн харилцаагаа хадгалахад орш ино. ХАРИЛЦАГЧИЙН ӨДӨРЛӨГ C U S T O M E R D A Y - 2 0 2 3 МАКРО ЭДИЙН ЗАСГИЙН ӨНӨӨГИЙН НӨХЦӨЛ БАЙДАЛ 2024 ОНЫ ТӨЛӨВ Судлаач, санхүү эдийн засгийн зөвлөх Б.АРИУНАА CUSTOMER DAY 2 0 2 3 АГУУЛГА 1 . Эдийн засгийн өнөөгийн нөхцөл байдал, эдийн засгийн 2024 оны төлөв байдал 2 . Голлох үзүүлэлтүүд : ЭЗ - ийн өсөлт Инфляци Төлбөрийн тэнцэл Валютын ханш Бодлогын хүү ба зээлийн хүү Улсын төсөв ХАРИЛЦАГЧИЙН ӨДӨРЛӨГ C U S T O M E R D A Y - 2 0 2 3 Эхний хагас жилийн өсөлтийн бүрэлдэхүүн 2023 оны ЭЗӨ - ийн төсөөлөл 5.6% - 4.6% 1.6% 5.0% 5.6% 8.2% 3.4% -5% 0% 5% 10% 2019 2020 2021 2022 2023* Уул уурхайн оролцоо Уул уурхайн бус оролцоо Уул уурхайн салбарын бус өсөлт Нийт үйлдвэрлэлийн өсөлт УУЛ УУРХАЙ Нүүрс олборлолт ОТ далд уурхай +3.9 нэгж хувь ҮЙЛЧИЛГЭЭ / худалдаа, мэдээлэл холбоо, тээвэр, бусад / УУ - н тээвэр Транзит тээвэр Аялал жуулчлал, үзвэр үйлчилгээ +3.5 нэгж хувь ХӨДӨӨ АЖ АХУЙ Малын тоо толгойн өөрчлөлт - 1.7 нэгж хувь АЖ ҮЙЛДВЭР, БАРИЛГА, ТАТВАР Махны экспорт Хөнгөн үйлдвэрлэл Орон сууцны барилга Дотоодын НӨАТ +0.7 нэгж хувь Эдийн засгийн өсөлтийн төсөөлөл Азийн Хөгжлийн Банкны төсөөлөл Эдийн засгийн сэргэлт энэ онд үргэлжилж, дотоодын нийт бүтээгдэхүүн (ДНБ) - ий өсөлт ойрын хугацаанд хадгалагдахаар байгааг Азийн Хөгжлийн Банк (АХБ) - ны шинэ тайланд онцолжээ Эдийн засгийн өсөлтийг гадаад эрэлт, экспортын сэргэлт, дотоод эрэлт дэмжихээр байгаа хэдий ч, өндөр инфляц, түүний эсрэг мөнгөний хатуу бодлого, дотоод санхүүжилтийн нөхцөл чангарсан зэрэг нь хязгаарлаж байна гийн 9 дүгээр сарын шинэчилсэн дугаарт тусгаснаар 2023 онд Монгол Улсын эдийн засгийн өсөлт 4 дүгээр сард төсөөлсөн 5 4 % - иас бараг зэрэг өсч 5 7 % , харин 2024 онд өмнөх 6 1 % - ийн төсөөллөөс ялимгүй буурч 5 9 % байхаар байна Ирэх онд ДНБ - ий өсөлтийг уул уурхайн салбарын өсөлт, түүний тээвэр агуулах, үйлчилгээний бусад үйл ажиллагаанд үзүүлэх эерэг нөлөөлөл болон хувийн хэвшлийн зээл дэмжихээр байна Э Р С Д Э Л БНХАУ - д коксжих нүүрсний нөөц сүүлийн 3 жилийн дээд хэмжээнд хүрсэн нь манай Экспортын түүхий эдийн үнийг бууруулах эрсдэлтэй БНХАУ - ын эдийн засгийн 25 хувийг бүрдүүлж буй Үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээл уналт үргэлжлэх магадлалтай байгаа нь манай түүхий эдийн экспортын гол бүтээгдэхүүнүүдийн экспортыг бууруулах сөрөг нөлөөтэй ОХУ - Украйны дайн удаан үргэлжилж байгаа нь эдийн засагт тодорхой бус байдлыг үүсгэж байна 16.9% 10.0% -3% 0% 3% 6% 9% 12% 15% 18% 2 5 8 11 2 5 8 11 2 5 8 2021 2022 2023 Бусад дотоодын бараа Импортын бараа Үйлчилгээ Хатуу түлш Төрийн зохицуулалттай Шатахуун Импортын хүнс Махнаас бусад хүнс (дот) Мах (дот) Жилийн инфляц Шатахуун - 2 0 % Хүнсний бус бүлэг 7 6 % ( жилийн өсөлт ) Импортын бараа 9 6 % Нийтийн хоолны үйлчилгээ 1 8 1 % Дотоодын бараа 8 9 % Хүнсний бүлэг 1 6 .4% ( жилийн өсөлт ) Мах , махан бүтээгдэхүүн Сүү , сүүн бүтээгдэхүүн Талх, гурил, будаа Хүнсний ногоо 22.8% - 1 2 % 1 3 8 % 32. 2 % Хэрэглээний бараа, үйлчилгээний үнийн индекс ( өмнөх оны мөн үеэс ) сараар, хувиар Бүлэг Бүтээгдэхүүн Жилийн өсөлт Инфляцад үзүүлэх нөлөө Инфляцад эзлэх хувь 1 Дотоодын хүнс Гурил, 1 - р зэрэг, савласан, "Алтан тариа", 1 кг, Монгол 51.8% 0.7% 37.9% 2 Импортын бараа Эмэгтэй хүний нүүрний шингэн энгэсэг, " VDL", Солонгос 54.7% 0.6% 3 Дотоодын хүнс Хонины мах, ястай, 1 кг 13.5% 0.6% 4 Дотоодын хүнс Талх, зүсээгүй, ууттай, "Атар талх", 600 гр, 1 ш, Монгол 38.2% 0.4% 5 Үйлчилгээ Улсын их, дээд сургуулийн сургалтын төлбөр, 1 - р дамжаа, 1 жил 12.4% 0.3% 6 Дотоодын хүнс Гуанзны хоолны үнэ, /цуйван/ 28.3% 0.3% 7 Дотоодын хүнс Гурилан боов, ууттай, "Зүсмэл", 900 гр, Монгол 29.7% 0.3% 8 Дотоодын хүнс Гурилан боов, ууттай, Аймгийн үйлдвэр, 1 кг, Монгол 36.1% 0.3% 9 Үйлчилгээ Хувийн их, дээд сургуулийн сургалтын төлбөр, 1 - р дамжаа, 1 жил 26.7% 0.2% 10 Дотоодын хүнс Сүү, үнээний, задгай, 1 л 39.6% 0.2% 11 Импортын бараа Y сний шампунь, савтай, " Pantene", 400 мл, энгийн 26.7% 0.2% 15.1% 12 Дотоодын хүнс Yхрийн мах, ястай, 1 кг 14.8% 0.2% 13 Дотоодын хүнс Пиво, шилтэй, "Сэнгүр", 450 мл, 1 шил /Зоогийн газарт/ 20.9% 0.2% 14 Дотоодын хүнс Сүү, хайрцагтай, "Миний монгол", 1 л, Монгол 20.1% 0.2% 15 Дотоодын хүнс Yхрийн мах, гуяны цул, 1 кг 13.1% 0.2% 16 Дотоодын хүнс Гоймон, ууттай, "Лапша", 300 гр, нарийн, туузан, Монгол 47.5% 0.2% 17 Импортын бараа Угаалгын нунтаг, ууттай, " Ariel", 3 кг, 1 уут, Орос 39.6% 0.1% 18 Импортын хүнс Цагаан будаа, 1 кг, Хятад 10.6% 0.1% 19 Үйлчилгээ Хувийн бага сургуулийн сургалтын төлбөр, 1 жил 30.1% 0.1% 20 Импортын бараа Терафлю, хэмжээ 22.1 гр, 1 уут, Франц 17.6% 0.1% ДЭЭРХ 20 БҮТЭЭГДЭХҮҮН Хүнс /13 бүтээгдэхүүн/ 3.6% 53.0% Хүнс бус /7 бүтээгдэхүүн/ 1.7% БУСАД 390 БҮТЭЭГДЭХҮҮН 4.7% 47.0% НИЙТ ИНФЛЯЦ 10.0% ЭДИЙН ЗАСГИЙН ӨНӨӨГИЙН НӨХЦӨЛ БАЙДАЛ ИНФЛЯЦИ 8 - Р САРД / Эх сурвалж: Монголбанк / ЭДИЙН ЗАСГИЙН ӨНӨӨГИЙН НӨХЦӨЛ БАЙДАЛ ИНФЛЯЦИ ТӨЛӨВ БАЙДАЛ / Монголбанкны таамаглаж буйгаар / Хэрэглээний үнийн индексээр хэмжигдэх инфляцыг дунд хугацаанд ( 2024 - 2026 онд) +/ - 2 нэгж хувийн интервалд 6 хувийн орчимд тогтворжуулахад чиглэсэн мөнгөний бодлогыг зах зээлийн зарчимд тулгуурлан хэрэгжүүлнэ Инфляци 2023 - 2025 оны эцэст харгалзан 9 3 % , 7 8 % , 6 7 % байх төсөөөлөлт эй байна ЭДИЙН ЗАСГИЙН 2024 ОНЫ ТӨЛӨВ БАЙДАЛ: ИНФЛЯЦИЙН ТӨЛӨВ БАЙДАЛ Азийн Хөгжлийн Банкны төсөөлөл Инфляц өндөр хэвээр бөгөөд сүүлийн 27 сарын турш төв банкны зорилтот түвшнээс хэтрээд байна Энэ оны хоёрдугаар хагаст инфляц буурах хандлагатай хэдий ч, сүүлийн 12 сарын дундаж инфляц 2023 онд өндөр буюу 10 5 % , 2024 онд 8 6 % байх төсөөлөлтэй байгаа нь энэ оны 4 дүгээр сарын төсөөллөөс ялимгүй бага байна 1460 - 142 453 787 - 222 - 727 452 1000 1500 2000 2500 3000 3500 4000 4500 5000 -3000 -2000 -1000 0 1000 2000 3000 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023.M1-7 сая $ сая $ Урсгал болон хөрөнгийн данс Санхүүгийн данс Төлбөрийн тэнцэл ГВАН, баруун тэнхлэг Гадаад худалдааны гүйцэтгэл (сая ам.дол) Экпорт, импортын бүтэц, 2023 оны эхний 8 сар