সমাজ - প্ল াৱন ননৰ ভটিয়নী নাওৰ গু ৰৰয়াল কামমশ্বৰ দাস : অব্যক্ত জীৱন - পৰৰক্ৰমা আৰু তথ্যগত ৰব্ভ্ৰািৰ পৰ্ যামলাচনা পৰৰকল্পনা , ব্ যৱস্থাপনা আৰু প্ৰ ব্ ন্ধ কাৰ : সত্য দাস , ৰিহাবািী , গু ৱাহ । টী ৬০০০৩৪৪৭৩৭ / ৯৫৩১৩৮৪৬৭৬ সহমৰ্াগী ( ব্ যৱস্থাপনা ৰব্মেষকক কাৰৰকৰী ৰদে ) : ১ ) শ্ৰ ী মনীষ দাস , ৰব টটক ., চফটৱৱি অৰিযন্তা (Software Engineer), আন্তৰ্জাৰত্ক সংস্থা (MNC), টকালকাত্া , ৯১০১৩১২৪৬৩ । ২ ) শ্ৰ ী অৰিন্দিত্া দাস , ছাত্ৰী (MBA), গৰত্শন্দি টকন্দ্ৰীয় ৰবশ্বৰবদযালয় , বৱদাদিা , গু ৰ্ িাট , ৯১২৭৩৩০৮৭৬ । আমাৰ এই ন - প্ৰ য় াস ভগৱানৰ শ্ৰ ীপাদ - পদ্মত সসৱামৰ আমাৰ পৰম আৰাধ্য সদউতা - মা ি পুণ্য স্ম ৃ ৰত্ত্ িন্দিৱি উৎসৰগ জত্ । স্ব গীয় ৰামমন্দ্ৰ নাথ্ দাস ( ০৮ / ০৯ / ১৯২৯ -- ১৬ / ০৬ / ২০২৩ ) স্ব গীয়া ৰব্মলা দাস ( ১৯৩৯ -- ১০ / ০৯ / ১৯৭৮ ) পাতৰন নমস্কাি , সৎ শ্ৰ ী অকাল (Sat Sri Akal), আছ - সালামু আলাইক ুম (As - Salamu Alaykum), হায় (Hi)! যৰদও আৰম সৎ সাহস ত্ থা উৱেশয ললৱয়ই আমাি পদৱেপি প্ৰ ািৰিক ট াৰ্ টপলাইৱছা ত্ থাৰপ ক ' টিাৱাত্ টযন এক িয় বা শংকাও নথকা নহয় । টসৱয়ৱহ দৃঢ় ত্ াপূণ্ জ ট াৱৰ্ৱি লগৱত্ পাঠকি আশীস ৰনশ্চৱয়ই আৱছ বুৰল মন বাৰি পদৱেপত্ িৰি ৰদৱছা । ক ' ি পিা টকৱনদৱি পাত্ৰন আিিৰণ্ কৱিা িাৰবও টপাৱা নাই । আিিৱত্া কৰিবই লাৰগব অনযথাই আমাি উৱেশয অথৱল যাব । আন্দৰ্ বহ ু বছি আগি পিাই আৰম আমাি ৰশৱিানামি লগত্ সংগৰত্ িাৰ এ ন পূণ্ জাংগ ৰ্ ীৱনীগ্ৰন্থ প্ৰ কাশি মন কৰি আৰহৰছৱলা । ৰপৱছ ৰ্ ীৱনি বহ ু ঘাত্ - প্ৰ ৰত্ঘাত্ আৰু সামান্দৰ্ক ঘটনা , পৰিৱবশ ত্ থা পৰিৰস্থৰত্ ইত্যাৰদি বাৱব ৰকছ ু ৰকছ ু পৰিকল্পনা আৰু ত্ থযগত্ নৰথ সংগ্ৰহি বাৱদ বি টবৰছ আগুৱাব পিা টহাৱা নাৰছল । টযাৱা চ ' ত্ মাহি টকাৱনাবা এৰদন বৰ্ালী উচ্চত্ি মাধ্যৰমক ৰবদযালয়ি অধ্যে বি ু বি শ্ৰ ীমান িঞ্জন চক্ৰবত্ীি পিা ৰনমন্ত্ৰণ্ পাই ১৬ / ০৪ / ২০২৫ ত্ াৰি ি িাৰ্ হ ু ৱা সিাত্ উপৰস্থ ত্ থাৰকবলল টসৌিাগয লহৰছল । সিাি মূ য আৰু মহান উৱেশয আৰছল ৰবদযালয়ি স্ম ািক বছিৱযািা আৱয়ান্দৰ্ত্ শত্বষ জি সামিৰণ্ অনুষ্ঠান আৱয়াৰ্ন সিিজত্ । উপৰস্থত্ বহ ু গণ্যমানয টলাকসকলি মুল ৰবষয় বস্তুি প্ৰ ায়ৱবাি ৰদহা - পিামশ জ , আৱলাকপাত্ ইত্যাৰদি লগৱত্ ৺কাৱমশ্বি দাসৱদৱি গৰিমামন্দিত্ অৱদানৱিা চচজা লহৰছল । উি ৰদনা ৱনই টসই ৰবদযালয়ি প্ৰ ািন অধ্যে ৺ধ্ীৱিন্দ্ৰ ত্ ালুকদািি লগৱত্ আন টকইৰ্নমান ৰবৰশষ্ট বযন্দিি আৱদশ আৰছল স্ম ৃ ৰত্গ্ৰন্থি বাৱব আমাি ৰল ৰনি । এইসকৱলা ৰদশি পিাই আপ্লুত্ লহ স্ম ৃ ৰত্গ্ৰন্থত্ এটট স্ম ৃ ৰত্চািণ্ ৰনবি ৰদয়াি হাৰবয়াৱস আমাি মনত্ টদালা ৰদৰছৱল । ৰকন্তু ৰক হব আৱকৌ বাধ্া । ৰনৰ্া বসৰত্স্থানি পিা এশ পঞ্চাশ ৰকৱলাৰমটাি দূলিত্ প্ৰ ায় আলঢ় বছি সদাৱয়ই অহাৱযাৱা কৰি বদৰল লহ অহা মাত্ৰ টকইটামান মাৱহ লহৰছল । আৱকৌ টম মাহি ৰিত্ীয় সপ্তাহত্ এশ ৰকৱলাৰমটাি দূিত্ব ি শা ালল বদৰল । ৰল ৰন আিি নকিাি আগৱত্ই মনি আশা মনৱত্ই মিৰহ যাবলল ধ্ ৰিৰছল । কািণ্ আৰমৰ্ন টযাৱা ২০১৬ চনি পিা পত্নীহািা । লগৱত্ ল ' িা - টছাৱালীহাল কম জসূৱত্ৰ বা উচ্চ ৰশোি টেত্ৰত্ ঘিি পিা দূলিত্ । অকলশিীয়া লহ ৰনৰ্ি সকৱলা কাম ৰনৱৰ্ই কৰি , ত্ াৱত্ সদাৱয়ই অহাৱযাৱা , আন ৰবষয়ত্ মন সমূৰল নবৱহ । ৰপৱছ মন আৰু ৰবৱবকি অদময টহচাত্ টচৱপ্তম্বিি ত্ ৃ ত্ ীয় সপ্তাহি পিা সন্তপৱণ্ জ প্ৰ থৱম মূল ৰবষয়ত্ ৰল া আিি কৰিৰছৱলা । ত্ াৱকা মাত্ৰ অহা - টযাৱা কিা সময়ৰ ৰনত্ । কািণ্ আনসময়ত্ ইয়াি বাৱব সময় ৰদয়াি সুৰবধ্াই টহাৱা নাৰছল । বহ ু সময় ত্ , টকৰত্য়াবা আৱকৌ টকইবাৰদন ধ্ ৰি , এটা শব্দও ৰল া টহাৱা নাৰছল । " এৱদও দুৱদও টলটা ৰনয়াি টচও " দৱি মূল টমৌৰলক ৰবষয় টশষ নহওঁৱত্ই এটা নত্ুন বাধ্াই ৰিৱচম্বিি মাৰ্ মানত্ আমাক আমাি গৰত্পথ পৰিমান্দৰ্জত্িাৱৱ সলাবলল বাধ্য কিাইৰছল অথ জাৎ ত্ াৰগদা ৰদৰছৱল । টসৱয়ৱহ আমাি মনি উকমুকৰনত্ এটা নত্ুন পৰিশীৰলত্ ৰবকল্প পৰিকল্পনাই ৰথত্াৰপ ললৰছল । ত্ াৱিই অঙ্ক ুিণ্ এই ৰবৱশষ ৰবকল্প পথ । আমাি ফালি পিা এয়া এক ৰনিাঁৰ্ আৰু সম্পূণ্ জ নত্ুন প্ৰ ৱচষ্টা । এই যাত্ৰাি আিিৰণ্ৱত্ই আৰম আৱপানাৱলাকি আন্তৰিক সহায় - সহৱযাৰগত্া কামনা কৰিৱছা । বত্ জমান সময়ত্ ৰযৱহত্ু এয়া আমাি একমাত্ৰ আৰু প্ৰ থম প্ৰ য় াস , টসৱয় আমাি পৰিৰধ্ি বাৰহিত্ আৰু বহ ু ৰবশাল সুিিত্াি অৱকাশ ৰনশ্চয়লক থাৰকব । টত্ৱন ৰকবা আৱপানাৱলাকি চক ু ত্ পৰিৱল বা ৰকবা িুল - ক্ৰ টট থাৰকৱল , টসয়া আঙুৰলয় াই ৰদ আমাক ক ৃত্ াথ জ কৰিব বুৰল কিৱযাৱি ৰবনম্ৰ অনুৱিাধ্ ৰ্ নাৱলাঁ । ছপা বা সামান্দৰ্ক মাধ্যমত্ আৰম বহ ু সৰ্ীৱ টপ্ৰিণ্াদায়ক আত্মৰ্ীৱনী বা ৰ্ ীৱনীগ্ৰন্থ পাই আৰহৱছা বা আগললও ৰনশ্চৱয়ই পাই থাৰকম । সামান্দৰ্ক মাধ্যমি ৰবৰিন্ন উচ্চৱকাটট আৰু ৰবচেণ্ উপাৱদয়ি মাৰ্ি আৰম ঢুৰক টপাৱাি গিীি ৰিত্িৱত্ই আমাি প্ৰ থম প্ৰ য় াসত্ অসমি সুৱযাগয প্ৰ বাদপুৰুষ ৺কাৱমশ্বি দাসৱদৱি বৰণ্ জল সুগৰিত্ ৰ্ ীৱন মালাধ্াৰিি স্ম ৃ ৰত্চািণ্ কৰিবলল উচ্চমানি নহ ' টলও শু দ্ধ ৰচৱে যৎপৱিানান্দি টচষ্টাৱহ কৰি যৎৰকন্দঞ্চত্ পাঠক সমাৰ্লল ত্ ু ৰল ৰদবলল প্ৰ য় াস কৰিৱছা । বৱিণ্য আকাশি অনযত্ম উজ্জ্বল নেত্ৰস্বৰূপ ৺দাসৱদৱি ৰ্ ীৱনি ৰবশালত্া ইমান গিীি টয থাউকৱত্ই থুৱপথাৱপ ত্ াক শব্দৱি বাৰি সম্পূণ্ জৰূৱপ প্ৰ কাশ কিাৱটা অৰত্শয় দুৰূহ । ' পৱঢ় , পঢ় ু ৱায় , ৰু ৱৱ পাণ্ ; এই ৰত্ৰনৱয় ৰনৰচৱন আন । ' ---- — অসমীয়া সমাৰ্ত্ প্ৰ চৰলত্ এই িাকি বচনফাঁৰকি ৰয ত্ ত্ত্ব গধ্ুি সািমম জ , টসয়া ৺কাৱমশ্বি দাসৱদৱি ৰ্ ীৱন - দশ জনত্ এক সুিি আৰু সুগৰিত্ ৰূ পত্ ৰবকৰশত্ টহাৱা টদ া যায় । বহ ু ৰ্ নি মনত্ প্ৰ শ্ন উদয় হ ’ ব পাৱি টয — প্ৰ থম দুটাি ( ৰশো গ্ৰ হণ্ আৰু দান ) টেত্ৰত্ বাৰু টঠৱকই আৱছ , ৰকন্তু ত্ ৃ ত্ ীয় ৱটাি ( একাত্ম শ্ৰ মদান ) টবৰলকা টকৱনলক ? আচলৱত্ ৰক লশৰেক , ৰক িাৰ্লনৰত্ক বা সামান্দৰ্ক — সকৱলা ৰদশৱত্ই টত্ৱ ৱত্ ৰয একাত্মৱবাধ্ আৰু শু দ্ধ - সত্বত্াৱি শ্ৰ মদান কৰিৰছল , ত্ াৱিই পৰিণ্ৰত্ হ ’ ল টত্ৱ ত্ ি অৱল অমি কীৰেজিি । ৰযৱবাৱি ৰচিকাল ৰবলাই থকা সৱত্ৰ্ সুগৰি আৰু সুৰমষ্ট ফল , প্ৰ ৱাহমান সমাৰ্ি আৰমৱবাৱি যুৱগ যুৱগ টসইৱবািৱক টসৱন আৰু টিাগ কৰি আৰহৱছা । ৺দাসৱদৱি ৰ্ ীৱন - পৰিক্ৰমাি প্ৰ ৰত্ৱটা িি টযন আমাি ৰশৱসাগিি ঐৰত্হাৰসক **' ত্ লাত্ল ঘি '** ি দৱিই িহসযঘন আৰু ৰবস্ময়কি । ত্ লাত্ল ঘিি বহ ু কে টযৱনলক আন্দৰ্ দশ জনাথীি বাৱব অগময , টত্ৱনলকৱয় টত্ৱ ত্ ৱিা বহ ু অৱদান আন্দৰ্ি সমাৰ্ি বাৱব অনাৱলাৰচত্ লহ লিৱছ । এয়া আমাি মাৰ্ত্ ঘটা ' আত্ম - ৰ্ াগৃৰত্ ি পত্ন ' টি এক ন্দ ৰ্ ত্ া - ৰ্ াগত্া ৰনদশ জন । আৰম বাৰহযকত্াত্ ইমান মগ্ন টয স্ব কীয় অন্দিত্বি মূল সত্যৱটাৱক উপলৰি কৰিবলল পাহৰি যাওঁ । ' ধ্ব ৰন কৰব ' ৰবনি চন্দ্ৰ বৰুৱাি শব্দৱি ক ' বলল গ ' টল — '... সকৱলা আৰছল , সকৱলা আৱছ , নুগুৱনা নলওঁ গম ...' । যৰদও এই কৰবত্াৱটা আধ্যান্দত্মক িাবধ্ািাি , ত্ থাৰপও ৺কাৱমশ্বি দাসৱদৱি প্ৰ সংগত্ ইয়াি সামান্দৰ্ক ত্ াৎপয জ অনস্বীকায জ । টত্ৱ ত্ ি ৰবিল অৱদানৱবাি আন্দৰ্ও আমাি মাৰ্ত্ ৰসঁচৰিত্ লহ আৱছ , ৰকন্তু দুিজাগযবশত্ঃ আৰম ত্ াক সটঠক সময়ত্ সটঠক গু ৰু ত্ব প্ৰ দান নকৰিৱলাঁ । মহাকাৱল ইৰত্মৱধ্য বহ ু ৰ ৰন সামৰি ললৱছ ; ত্ থাৰপও ৰযৰ ৰন অৱৰশষ্ট আৱছ , ত্ াক লল যৰদ আৰম এৰত্য়াই দৃঢ় ত্ াৱি অগ্ৰসি হওঁ , টত্ৱন্ত বহ ু অবযি সমল উদ্ধাি কিা সিৱ হ ' ব । অনযথা , এৰদন এই ৰবশাল কম জিান্দৰ্ি অৱস্থাও টকাৱনা পৰিত্যি িাৰ্হাউলীি দৱিই হ ’ বলগ ; আৰু টত্ৱ ত্ ি এই বািৱমু ী ৰ্ ীৱন - গাথা আমাি অনাগত্ প্ৰ ৰ্ ন্ম ি বাৱব টকৱল এক * * ' সাধ্ুকথ্া ' ** লহৱহ লি যাব । পাঠকি সুৰবধ্াৱথ জ আমাি এই ৰনবিটটি লসৱত্ প্ৰ াসংৰগক ৰকছ ু সামান্দৰ্ক মাধ্যম , টযৱন — ইউটটউব (YouTube), টফচবুক (Facebook) আৰু ইনষ্টাগ্ৰাম (Instagram) - ি ৰলংক ত্ থা QR Code সংৱযাগ কিা লহৱছ । এইসমূহ আৰম আমাি মূল ৰল ৰনি প্ৰ ক ৃত্ স্থ ান সংলগ্ন যথাসিৱ কৰিৱছা । অনযথা ক্ৰ ৱম A, B, C...; ক , , গ ... অথবা ১ , ২ , ৩ ... ইত্যাৰদি িািা ৰচৰিত্ কৰি মূল ৰল ৰনি সটঠক স্থ ানত্ বগ জাক ৃৰত্ি [ ] ৰিত্িত্ ি া লহৱছ । নাইবা আন পৰিপূিক ৰবৱবৰচত্ টহাৱাৱবাৱিা টশষত্ বগ জাক ৃৰত্ি [ ] ৰিত্িত্ পাঠৱক সহৱৰ্ বুৰ্ালক ৰকবা নামাংকিণ্ কিা লহৱছ । মূল পাঠি পৰিপূিক ৰহচাৱপ আগবৱঢ়াৱা এই ৰিন্দৰ্ৱটল সংৱযাগসমূহ আৱপানাৱলাৱক স্ম াটজৱফান বা আইৱপিি ৰ্ ৰিয়ৱত্ টস্কন (Scan) কৰি বা ৰিক কৰি টত্ৱ ত্ ি আদশ জময় ৰ্ ীৱনি অৰধ্ক ৰবস্ত্ ৃ ত্ ত্ থয ত্ থা দৃশয - শ্ৰ াবয সমল লাি কৰিব পাৰিব । এৰত্য়া হাৱ়ে - ৰহমৰ্ুৱৱ উপলৰি লহৱছ টয এটা সৰ্ব্ জাঙ্গ নহ ' টলও সুিি সুগিীযুি ৰনবি আৰু ত্ াি পাত্ৰন ৰল া আমাি দৱি অিাৰ্নি বাৱব সহৰ্ কাম নহয় । ৰকন্তু এই যাত্ৰাত্ বহ ু দূি আগুৱাই অহাি পাছত্ এৰত্য়া ৰপছ ু ৱাই টযাৱাৱিা টকাৱনা সমীচীন নহব । টসৱয়ৱহ আগুৱাই টযাৱাি ৰবৱবকি অহিহ টহঁচা আৰু সময়ি আহ্বানত্ আন্দৰ্ ( ১০ / ০১ / ২০২৬ ) বি ৰদনি সকৱলা কাম বাদ ৰদ হ ' টলও পাত্ৰনত্ হাত্ ৰদৱছা । কািণ্ আমাি মূল লেযি বাৱব হাত্ত্ সময় বহ ু কম । বত্জমান আমাি টৰ্াি পুৰি হাত্ পাইৱছ । সময়ি টসাঁত্ত্ ইৰত্হাসি বহ ু পৃষ্ঠ া ম্ল ান লহ পৱি , ৰকন্তু ৰকছ ু মান বযন্দিত্বি কীৰত্জিি ইমাৱনই ৰবশাল টয কালি ধ্ ূ ৰলৱয় ত্ াক টকৰত্য়াও ঢাৰক িাৰ ব টনাৱাৱি । ৰবংশ শৰত্কাি অসমি লশৰেক , সামান্দৰ্ক আৰু টবৌন্দদ্ধক আকাশি টত্ৱন এৰ্ন টৰ্যাৰত্ষ্ক আৰছল ৺কাৱমশ্বি দাস । কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয়ি দৱি প্ৰ যাত্ ৰশোনুষ্ঠানি পিা গৰণ্ত্শাস্ত্ৰত্ প্ৰ থম টশ্ৰণ্ীি প্ৰ থমস্থাৱনি টসাণ্ি পদক লাি কৰি টমধ্াি ৰয চাৱনৰক টত্ৱ ৱত্ দাটঙ ধ্ ৰিৰছল , টসয়া টকৱল এটা বযন্দিগত্ সাফলযই নাৰছল , বিঞ্চ টসয়া আৰছল আধ্ুৰনক অসমীয়া সমাৰ্ি টবৌন্দদ্ধক উত্থানি এক বৰলষ্ঠ টঘাষণ্া । ৰব যাত্ ' ন্দ ত্ৰ মূৰত্জ ' বা স ীসকল — বাণ্ীকান্ত কাকৰত্ , অৰম্বকাৰগিী িায়ৱচৌধ্ুিী আৰু ৰবষ্ণ ু িাম টমৰধ্ি দৱি অসম টগৌিৱি লসৱত্ এৱকটা িিৱত্ যাি স্থ ান আৰছল , টসইগিাকী কাৱমশ্বি দাসি ৰ্ ীৱন আৰছল এ ন সমাৰ্ - প্ল াৱন লনি দৱি । যাি গু ৰিত্ বৰহ টত্ৱ ৱত্ সমাৰ্ি িটটয়নী নাও নক চলাই লল লগৰছল সকৱলা প্ৰ ত্ যাহ্বানি মাৰ্ৱত্া । ৰকন্তু দুিজাগযি ৰবষয় টয , এইৰ্না মহান মনীষীি ৰ্ ীৱনি বহ ু ৱত্ া ত্ থয কালক্ৰমত্ ৰবভ্ৰাটি মু ত্ পৰিৱছ । টকাৱনা টকাৱনা স্থ ানত্ টত্ৱ ত্ ি পাৰিবাৰিক , লশৰেক , িাৰ্লনৰত্ক , সামান্দৰ্ক , স্ব াধ্ীনত্া সংগ্ৰামী ত্ থা মুন্দিৱযাদ্ধা আৰু বৰলষ্ঠ প্ৰ শাসৰনক ৰ্ ীৱনি গু ৰু ত্ব পূণ্ জ েণ্ৱবািি িুল বযা যা বা অসম্পূণ্ জ ত্ থযই পিৱত্ী প্ৰ ৰ্ ন্ম ি বাৱব এক ধ্ ু ঁ ৱলী - ক ু ঁ ৱলীসদৃশ পৰিৱৱশি সৃটষ্ট কৰিৱছ । বত্জমানি এই ৰনবিৱটাি মূল উৱেশয হ ’ ল টসই অবযি কাৰহনীসমূহি সিান কিা আৰু ৰযৱবাি ত্ থযগত্ ৰবভ্ৰাট বত্ জমানি ইৰত্হাসত্ টসামাই পৰিৱছ , ৰযমান সিৱ টসইৱবািক বস্তুৰনষ্ঠিাৱৱ ৰবৱেষণ্ কৰি এটট সত্যৰনষ্ঠ আৰু ময জাদাপূণ্ জ ৰ্ ীৱন - পৰিক্ৰমা পঢ় ু লৱি মাৰ্লল লল অহা । কািণ্ আনিচন্দ্ৰ আগিৱালাি ' ৰ্ ীৱন - সংগীত্ ' ত্ টকাৱাি দৱিই , " মহা মহা পুৰুষি চাৱনৰক " টি আৰম আমাি ৰ্ ীৱনক মহীয়ান কৰিবলল হ ’ টল টসই চাৱনৰক বা ট াৰ্ৱবাি সটঠক আৰু ৰনিুজল টহাৱাৱটা একান্তই প্ৰ ৱয়াৰ্ন । আৰম যৰদও সচাঁ অথ জত্ অনৰিজ্ঞ , সময়ি প্ৰ ৰত্বিকত্া আৰু যৱথষ্ট নাটৰন টহাৱাি বাৱব আমাি এই ৰনবিি পৰিকল্পনা ত্ থা ৰবষয় বস্তুি সিিজত্ টকাৱনা সমল বযন্দিৰবৱশষি লসৱত্ আগত্ীয়ালক আৱলাচনা বা পিামশ জ টলাৱা সিৱপি লহ নুটঠল । আৰম এই ৰবৱশষ মুহূত্ জ ত্ বি অিাগা অনুিৱ কৰিৱছা । ৰনধ্ জাৰিত্ সময়ত্ কাৱিা আগকথা বা শু ৱিচ্ছা বাণ্ী সৰন্নৰৱষ্ট কৰিব টনাৱািাৱটা আমাি বাৱব এক অৰনচ্ছাক ৃত্ ত্ ্ ু টট ৰহচাৱপ লি গ ’ ল । ত্ থাৰপও পাঠক সমাৱৰ্ আমাি এই প্ৰ ৱচষ্টাক আদৰি লল আমাক উৎসাৰহত্ কৰিব বুৰল আমাি দৃঢ় ৰবশ্বাস । িৰৱষযৱত্ সমল বযন্দিসকলি টসৌহাদযপূণ্ জ আগকথা , শু ৱিচ্ছা বাণ্ী বা পত্ৰ লাি কিাি টসৌিাগয হ ' টল আৰম টসয়া ৰনশ্চয়লক সংৱযাগ কৰিম — এয়া টকৱল আমাি প্ৰ ৰত্শ্ৰুৰত্ৱয়ই নহয় , বিঞ্চ আমাি একান্ত কত্জবয বুৰলও গণ্য কৰিৱছাঁ । বহ ু সময় ত্ বহ ু গ্ৰ ন্থ ি পুনি মুদ্ৰণ্ি টবৰলকা পুনিীেণ্ কৰি ন সংৱযাৰ্ন , কত্ জন , শু ধ্ িৰণ্ ইত্যাৰদ কিা হয় । আনৰক টবটুপাত্ ি ' টগট আপ ' আৰু ৰশৱিানাম আৰদৱিা পৰিবেজন কিা টদ া যায় । আৰম ৰকন্তু এইৱবৰল ৰবশাল মানৰসক উদযৱমি বহ ু ৰবশাল পৰিকল্পনালল দৃঢ় ট াৰ্ ৰদৰছৱলা । আমাি টেত্ৰত্ সংৱযাৰ্ন আৰু ৰল ৰনি শব্দ ৰবভ্ৰাট বা গাঠৰনি শু ধ্ িৰণ্ টহ হব । টকাৱনা কািণ্ৱত্ই কত্ জন নহয় । বত্ জমান ৰযৰ ৰন ত্ থয আৰু আমাি উপস্থাপনি সত্যাসত্যি বাৱব ত্ থযৰিৰেক পৰিপূিক ৰদয়া লহৱছ টসইৱবাি বহ ু চাৰলৰ্াৰি চাই টহ ৰদয়া লহৱছ । গৰত্ৱক নসংৱযাগ টহ হব বা বত্ জমানি পৰিপূিক সমূহি সংৱযাগি স্থ ানি সালসলৰনৱহ হ ' ব পাৱি , কত্জন টহাৱাি প্ৰ শ্ন সমূৰল নাৱহ । বত্জমান আমাি এই প্ৰ ৱচষ্টাি মূ য উৱেশয অসমি অৰত্ৰ্যমন্দিত্ ৰশোনুষ্ঠান বৰ্ালী উচ্চত্ি মাধ্যৰমক ৰবদযালয় ( ৺দাসৱদৱি বহ ু কীৰেজিিি ৰিত্িি এক ) ি বছিৱৰ্ািা শত্বষ জি সামিৰণ্ অনুষ্ঠান । আমাি অৱেষণ্ি বহ ু সমল বত্ জমাৱনা আমাি লগত্ মৰ্ুত্ আৱছ যৰদও বািৱাৰয়ত্ সময় ৰদব টনাৱািাি বাৱব টত্ৱ ত্ ি সকৱলা ৰদশ বত্জমান সামিা সিৱ লহ নুটঠল । উি সামিৰণ্ অনুষ্ঠান , আমাি মূ য সৱপানৱবাি আৰু উৱেশযক সহৃদয় সন্মান ৰ্ নাই আৰম আধ্ৰুৱা অৱস্থাৱত্ই বত্জমান আমাি ট াৰ্ ৰকছ ু থিকবিক হ ' টলও টত্ৱন অৱস্থাৱত্ই পাঠক সমাৰ্লল বুৰলৱয়ই এৰি ৰদয়াি উৰচত্ ৰবৱবচনা কৰিৱলা । অৰনচ্ছাক ৃ ত্ আমাি এই অপূণ্ জ আশা আৰু আৱপানাৱলাকি অসুৰবধ্াি বাৱব আৰম সচাঁই দুঃৰ ত্ । ৰকন্তু আৰম দৃঢ় প্ৰ ৰত্শ্ৰুৰত্বদ্ধ , অৰত্ টসানকাৱলই আৰম আমাি আধ্ৰুৱা সৱপানৱবাি ক্ৰ মবধ্ জমান পৰিপূণ্ জ কৰি যাম । টসৱয়ৱহ আৱপানাৱলাকলল ৰবনম্ৰ অনুৱিাধ্ আমাি উি Qr code টি আমাি লগত্ সুৰবধ্াৰ্নক সময়ত্ সংৱযাগ লহ থাৰকব । ৰবৰিন্ন সময়ত্ আমাক ৰবৰিন্ন ধ্ িৱণ্ সহায় কৰি অহা শ্ৰ ী মনীষ দাস আৰু শ্ৰ ী অৰিন্দিত্া দাসলল আৰম আন্তৰিক ধ্ নযবাদ জ্ঞ াপন কৰিৱছাঁ । লগৱত্ , টসইসকল সুধ্ীৰ্নললও আৰম সহৃদয় ক ৃত্ জ্ঞ ত্ া ৰ্ নাইৱছাঁ , ৰযসকৱল আমাক টমৌৰ কিাৱৱ হ ' টলও সঁহাৰি ৰ্ নাইৱছ আৰু ৰনৰ্ি প্ৰ বিি পিা প্ৰ ৱয়াৰ্নীয় উন্দি বা সমলসমূহ উদ্ধ্ৃত্ কিাি অনুমৰত্ প্ৰ দান কৰি আমাক নলথ উপক ৃত্ কৰিৱছ । অৰনচ্ছাক ৃ ত্ সময়ি অিাৱ আৰু ৰবৰিন্ন অপৰিহায জ কাি কি বাৱব আমাি এই সংকলনত্ বযৱহৃত্ ৰকছ ু সং যক প্ৰ চ্ছ দ উন্দিি প্ৰ বিকাি আৰু প্ৰ কাশকি পিা সময়মৱত্ আগত্ীয়া অনুমৰত্ টলাৱাৱটা সিৱ লহ নুটঠল । ইয়াি বাৱব আৰম টত্ৱ ত্ সকলি ওচিত্ সহৃদৱয়ৱি েমা প্ৰ াথ জনা মাৰগৱছা । আশা কৱিাঁ , আমাি এই ত্ ্ ু টট টত্ৱ ত্ সকৱল মষ জণ্ কৰিব । টশষত্ , ইংিাৰ্ী নৱবষ জ ত্ থা টিাগালী ৰবহ ু ি উপলৱে অগ্ৰৰ্সকললল টসৱা আৰু সমনীয়া ত্ থা অনুৰ্সকললল মিম - শু ৱিচ্ছা যাঁৰচ আিাস ইমানৱত্ই সামৰিৱছাঁ আৰু ৰনৱবদৱনৱি মূল ৰনবিলল সকৱলাৱক আদৰিৱছাঁ । ত্ াৰি ঃ ১০ / ০১ / ২০২৬ ( ২৫ পুহ , ১৯৪৭ শকাব্দ ; ২০ পুহ , ১৪৩২ িাস্কিাব্দ ) প্ৰথ্ম অধ্যায় / খণ্ড মানৱৰহকতষী ৺কামমশ্বৰ দাস : এক ৰব্োল আৰু মহীয়ান জীৱনৰ ৰ্ ৎৰকঞ্চিত সৰখাৰচত্ৰ — ( ০১ / ০৩ / ১৮৯৩ -- ০১ / ০৯ / ১৯৬৬ ) "................................. ................................... মহা মহা পুৰুষি চাৱনৰকৱি ৰ্ ীৱনি , আৰমও কৰিব পাৱিাঁ ৰ্ ীৱন মহীয়ান ; অৰিনয় টশষ হ ’ টল ৰ্ ীৱনি অন্তকাৱল , লথ যাব পাৱিাঁ ট াৰ্ সময় - বাৰলত্ । ............................ ............................. " -------- ৰ্ ীৱন সংগীত্ ; ' বক ু ল বনি কৰব ' আনিচন্দ্ৰ আগিৱালা । এই অমূলয অৱদানস্বৰূপ কৰবত্াটটি নৱয়াটট িৱৱকই অৰত্ ত্ ত্ত্ব গধ্ুি । যৰদওবা প্ৰ ৰত্ৱটা িৱৱকই মম জস্পশী , ত্ থাৰপও ইয়াি সপ্তম িৱকটট পাঠক সমাৰ্ — ৰবৱশষলক আমাি নৱপ্ৰৰ্ন্মি বাৱব টকৱল এক উৎক ৃ ষ্ট ** ' পামেয় ' ** ই নহয় , বিঞ্চ ৰ্ ীৱন - যাত্ৰাি এক অথ জবহ **' পাৱথয় '** ও । সময়ি বাৰলত্ ট াৰ্ লথ টযাৱাি ৰয আহ্বান ইয়াত্ ৰ্ ৱনাৱা লহৱছ , ত্ াৱিই এক ৰ্ ীৱন্ত প্ৰ ৰত্চ্ছৰব আৰম ৺কাৱমশ্বি দাসৱদৱি ৰ্ ীৱন - দশ জনত্ ৰবচাৰি পাওঁ । মহামায়া মা - কামা যা সৰহৱত্ বহ ু ৰ্ াগ্ৰত্ টদৱৱদৱী আৰু প্ৰ ক ৃৰত্ি আশীষধ্নয মহাপৰবত্ৰ িূস্বগ জ এই অসম অত্ীৰ্ি পিাই ৰবৰিন্ন েণ্ৰ্ন্মা বীি - ৰবিঙ্গণ্া , সু - প্ৰ শাসক , জ্ঞ ানী - গু ণ্ ী টবৌন্দদ্ধক নমসয বযন্দিি সমাহাি । সাধ্ু - সাধ্ু লগা ৰকন্তু প্ৰ ক ৃ ত্ াথ জত্ বািৱ -- ঊনৰবংশ শৰত্কাি নলৰ্ব্ দশকি আৰদ িাগত্ নামৰন অসমি টসইসময়ি অৰবিি কামৰূপ ন্দ ৰ্ লাি বিৱপটা মহক ুমাি ( বেজমান বৰ্ালী ন্দ ৰ্ লাি ) পাঠশালা ( ৰশো আৰু সাংস্ক ৃ ৰত্ ক নগিী ৰহচাৱপ সৰ্ব্ জৰ্ন অলংক ৃ ত্ ) ি নাৰত্ দূলিি ৰপছপিা বামা াটা গাওঁত্ ৰশো - দীো বাৱদই , পূণ্ জ এসাৰ্ াদযি বাৱবও ৰচন্তা কৰিবলগীয়া , বাঁহ - ট িি উৰু া পঁৰ্াি অৰত্ দৰিদ্ৰ ৰনছলা পৰিয়ালত্ দুেজান্ত ত্ ীে ্ ণ্ টমধ্াশন্দি সম্পন্ন , ৰবচেণ্ দূিদশী , উচ্চৱকাটটি অিান্ত সমাৰ্ৱসৱক , আৰ্ীৱন ৰশোব্ৰত্ী , অৰত্ উচ্চমানি সুদে প্ৰ শাসক , সুস্পষ্ট ৰচন্তাচচজাৱি সু - চাৰিত্ৰীক , বহ ু ল ৰ্ নসমাদৃত্ ও ৰ্ ন ৰপ্ৰয় প্ৰ বীণ্ িাৰ্লনৰত্ক / ৰ্ নপ্ৰৰত্ৰনৰধ্ , ৰবপুল ৰ্ নৰপ্ৰয় দে মহানায়ক গু ণ্ ৰবৰশষ্ট , স্ব াধ্ীনত্া সংগ্ৰামী ত্ থা মুন্দিৱযাদ্ধা -- ৰকংবদৰন্ত বুৰল ক ' টলও ৰনশ্চয় অত্ুযন্দি কিা নহয় , টত্ৰ্স্বী ৺কাৱমশ্বি দাসৱদৱি ৰ্ ন্ম । অথ জাৎ সচাঁ অথ জত্ বহ ু ধ্ া ৰদশি সমাহাি ৰবৰশষ্ট সৱৰ্ব্ জাচ্চত্ম গু ণ্ সম্পন্ন মাটটি টলৰ য় া সহৰ্ - সিল বযন্দি । কালি টসাঁত্ত্ বহ ু মানুহ আৱহ আৰু যায় , ৰকন্তু টত্ৱন ৰকছ ু মান ৰবিল বযন্দিত্ব থাৱক ৰযসকৱল ৰনৰ্ি কম জ আৰু আদশ জৱি সমাৰ্ি বুক ুত্ এক অেয় স্ব ােি এৰি লথ যায় । বৰ্ালীি লশৰেক আকাশি টত্ৱন এৰ্ন উজ্জ্বল নেত্ৰ আৰছল মানৱৰহলত্ষী ৺ কাৱমশ্বি দাসৱদৱ । যাি ৰ্ ীৱন আৰছল এক ৰবিল সাধ্না আৰু যাি প্ৰ ৰত্ৱটা ট াৰ্ত্ আৰছল সমাৰ্ি ৰহত্ সাধ্নি অৰবিত্ প্ৰ য় াস । আন্দৰ্ টত্ৱ ত্ ি টসই ৰবশাল আৰু মৰহমামন্দিত্ ৰ্ ীৱনি ৰকছ ু স্ম ৃ ৰত্ক বুটৰল লল এই চমু আৱলাকপাত্ কৰিবলল যত্ন কিা লহৱছ ...... আন্দৰ্ এইগিাকী মহানায়কি বৰণ্ জল ৰ্ ীৱনি বণ্ জনা ৰদবলল লওঁৱত্ টমাি মনলল বাৱি বাৱি িাঁৰহ আৰহৱছ টগাৱালপিীয়া টলাকগীত্ি সম্ৰাজ্ঞী স্ব গীয়া প্ৰ ৰত্মা পাৱি বৰুৱা িাঙিীয়ানীি টসই ৰচিকালি প্ৰ ৰসদ্ধ গীত্টট — ' অ ... ৰ্ ীৱন টি ...., ৰ্ ীৱন চাৰিয়া নাযাইচ ম ' ক , এই ৰ্ ীৱন চাৰিয়া টগৱল , সাদি কিৱব কাহায় ৰ্ ীৱন টি ...!' এই গীত্টটত্ মানৱ ৰ্ ীৱনি নশ্বিত্া আৰু মৃত্ুযি এক কৰুণ্ ৰবলাপ ফ ু টট উটঠৱছ । মৃত্ুযি পাছত্ এই টদহ বা ৰ্ ীৱনক টকাৱন সাদি কৰিব — টসই ৰচন্তাই ইয়াত্ মূত্জ লহ উটঠৱছ । এৰ্ন সাধ্ািণ্ মানুহি বাৱব এই িাবনা হয়ৱত্া এৱকবাৱি সঁচা । ৰকন্তু ৰযসকল বযন্দিৱয় ৰনৰ্ি ৰ্ ীৱনত্ সত্ত্া আৰু ৰনষ্ঠাৱি সমাৰ্ি বাৱব যুগান্তিকািী কাম কৰি লথ যায় , টত্ওঁৱলাকি মৃত্ুয টকৰত্য়াও নহয় । টত্ৱন বযন্দিক সমাৱৰ্ যুৱগ যুৱগ ৰ্ য় গান আৰু শ্ৰ দ্ধ াৱি কালৰ্য়ী কৰি িাৱ । ৺কাৱমশ্বি দাসৱদৱ আৰছল টত্ৱন এক মহান পুৰুষ , ৰযৱয় ৰনৰ্ি কম জৱি মৃত্ুযক ৰ্ য় কৰি আন্দৰ্ও আমাি মাৰ্ত্ ৰ্ ীয়াই আৱছ । ৰিতীয় অধ্যায় / খণ্ড নেেৱৰ সংগ্ৰাম , সৰ্ৌৱনৰ দৃঢ় তা আৰু সকমলামৰ ৰপ্ৰয়ভাজন ' কামুজন ' বংশ পৰিচয় আৰু লশশৱ টত্ৱ ত্ ি পৰিয়াৱল ৰদয়া লশশৱি নাম আৰছল ' কাৱমা ' বা ' কামু ' । ৰপত্ ৃ বানহ ু দাস আৰু মাত্ ৃ িৰত্ৰপ্ৰয়া দাস । চাৰিৰ্ন পুত্ৰ আৰু এগিাকী কনযাৱি গটঠত্ সাত্ৰ্নীয়া পৰিয়ালৱটাি নুমলীয়া সন্তান আৰছল কাৱমা । দুিজাগযবশত্ঃ , কাৱমাি ৰ্ ন্ম ি মাত্ৰ ৰত্ৰন বছিমানি পাছৱত্ই পৰিয়ালৱটাি একমাত্ৰ উপাৰ্জনকািী ত্ থা ঘিি মুৰ য় াল ৰপত্ ৃ ৱয় আটাইৱক ৰনঠৰুৱা কৰি ইহলীলা সম্বিণ্ কৱি । আনি ঘৱি ঘৱি শাক - পাচৰল ৰবক্ৰী কিা বা ৰদনহান্দৰ্িাই আৰছল ৰপত্াকি ত্ থা পৰিয়ালি উপাৰ্জনি মূল সম্বল । ৰনৰ্ি বুৰলবলল টত্ওঁৱলাকি আৰছল মাত্ৰ আলঢ় কঠা মাটট আৰু ত্ াৱত্ এটা অৰত্ সৰু টিঁটটি উৰু া পঁৰ্া । ৰপত্ ৃ ি মৃত্ুযত্ ৰদৰিৰদগ্ টনৱদৰ মাৱক আনি ঘৱি - ঘৱি কাম - বনত্ বযি হ ' বলগীয়া লহৰছল ; আনহাৱত্ ককাৱয়কসকৱল আৰধ্ি ট ৰত্ আৰু সুৰবধ্াৰ্নক সময়ত্ ে ু দ্ৰ টবপাি বা হান্দৰ্িা কৰি ঘি নি আৰথ জক ৰস্থত্াৱস্থাি বাৱব সংগ্ৰামত্ নাৰম পৰিৰছল । ৰকন্তু ৰনষ্ঠুি ৰনয়ৰত্ি পৰিহাস আৰছল অৰত্ ত্ ীব্ৰ ; টকইবছিমানি ৰিত্িৱত্ প্ৰ ায় লগালৰগলক িাঙি ককাৱয়ক দুৰ্নৱিা অকাল মৃত্ুয হয় । ৰয বয়সত্ পৰ লা ট ৰদ টধ্মাৰল কৰি ফ ু ৰিব লাৱগ , টসই ফ ু লক ুমলীয়া বয়সৱত্ হাত্ত্ লৰু ত্ ু ৰল লল কাৱমাৱৱ আনি ঘিত্ গৰুি ীয়া হ ’ বলল বাধ্য হয় । এৱনদৱিই অৰত্ যৎৰকন্দঞ্চত্ উপাৰ্জনৱি লশশৱৱত্ টত্ওঁ ৰ্ ীৱনি গধ্ুি দাৰয়ত্ব ৰনৰ্ি কািত্ পাৰত্ লব লগা লহৰছল । লশৰেক যাত্ৰাি অংক ুিণ্ঃ এক নাটকীয় পট - পৰিৱত্ জন বহ ু সময় ত্ , প্ৰ াৱয়ই বুৰলব পাৰি , ৰ্ ন্ম গাওঁি পিা বহ ু দূিৰণ্ ি পথািত্ গৰু - ছাগলী টমৰল ৰদৰছৱল । টত্ৱনই এক হাগুিী ( বত্জমান হৰিহি ) গাওঁি প্ৰ াথৰমক ৰবদযালয়ি পথািত্ চিণ্ীয়া টমৰল ৰদ , হাত্ত্ লৰুললৱয়ই বাৰহিি পিা পাঠদান উনুৰকয়াইৰছল । এক নাটকীয় পট পৰিবত্ জন --- এৰদনা ন স্ক ু লি টহিপন্দিত্ ( প্ৰ ধ্ ান ৰশেক ) ৺সন্তিাম টচৌধ্ুিীৱদৱৱ টশ্ৰণ্ীত্ প্ৰ শ্ন কিাত্ টকাৱনা ছাত্ৰই শু দ্ধ উে ি ৰদব পিা নাৰছল । অকস্মাৎ কব টনাৱািালকৱয় কামুি মুৱ ৱি শু দ্ধ উেি বাৰহিি পিাই বাগৰি লগৰছল ; ৰপৱছ িয়ৱত্ আঁত্ৰিও লগৰছল । টসই সমৱয়ই নহয় আন্দৰ্ পাঁচ দশক অথ জাৎ পঞ্চাশ বছিমান আগলল ছাত্ৰ - ছাত্ৰীিৱটা প্ৰ শ্ন ই অহা নাই ; অৰিিাৱকসকৱলও ৰশোগুৰুক অৰত্ িয় , শ্ৰ দ্ধ া , িন্দি আৰু সমীহ কৰিৰছল । ত্ াৎেৰণ্কিাৱৱ ৺ৱচৌধ্ুিী িাঙিীয়াি মন মগৰ্ুত্ টসই অৰচন বালৱক সাঁচ বহ ু ৱাই টহৱিালৰন ত্ ু ৰলৰছৱল আৰু টশ্ৰণ্ীৱকাঠাি ছাত্ৰি পিাই নাম - ধ্ াম হৃ দয়ত্ বহ ু ৱাই ললৰছল । ত্ দ্ৰ ু প পৰিঘটনা লগালৰগলক আৰু পুনিাবৃৰে লহৰছল ! শু দ্ধ উেি ৰনগৰি আৱহ , ৰকন্তু বযন্দি ৰবৱশষ অদৃশয ; অন্তধ্ জান । ৰ্ হৰিি অৰস্থি মনি ত্ াৰগদাত্ নত্ৰশি লহ টবৰছ ৰদন বাগৰি নগ ' ল । ৺ৱচৌধ্ুিীৱদৱৱ এৰদনা ন টশ্ৰণ্ীি ছাত্ৰি িািাই টত্ওঁি অন্তি আত্মাি টসই ৰবৱশষ ৰশোি গািীৱধ্ািী অৰ্জ্ ু জ নক ওচিলল মত্াই আৰন , ৰশকাৰুি মনি পাঠ আৰু বুৰ্ ললৰছল । আকি পাৱল , ৰকন্তু টকাৱনা পলম নকৰি টসইৰদনা ৱনই েৰণ্কি হাৱত্ কাৱম নাৰম পৰিৰছল সুিি আক ৃৰত্ৱি উেম মূলযৱান ' কৰহনুি হীিা ' ি সৃটষ্ট ত্ । সম প্ৰ থৱমই ৺দাসৱদৱি ঘি ; ৰকন্তু মাক আৰু দদাৱয়কি পিা টপানচাৱটই ঋণ্াত্মক সঁহাৰি । মাৱক এৱক বাৱকযই না কৰি লকৰছল -- #" আমাি চ ' ৰল মিাল লহ উলত্াবা নালৱগ । আমাি ঘি নচ্ টল । "# টপটি জ্ব ালা িাঙি জ্ব ালা । ৰপৱছ েৰণ্কি নাৱচািবািা । টসইৰদনাই গাওঁি ৰকছ ু প্ৰ িাৱশালী বযন্দিক কায জয পথািত্ টমৰল ৰদৰছৱল । বহ ু ৰদনলল টত্ৱ ত্ ৱলাকি পিা টকাৱনাধ্িণ্ি সদুেি নহাত্ ৺দাসৱদৱক ফৰল ৰকত্াপ ৰকৰন ৰদ স্ক ু লত্ নাম পঞ্জীয়ন কিাই ৰদৰছল । ' কাৱমা ' লহৰছল লগ কাৱমশ্বি আৰু ' বাণ্ হ ু ' লহৰছল লগ বাৱণ্শ্বি । ৰকন্তু টকনা লাৰগৰছল ৰ্ ন্ম ত্ াৰি ক ললৱহ । টসৱয়ৱহ ৰকছ ু থমৰক িব লগাও লহৰছল । অৰশৰেত্ ও দৰিদ্ৰ পৰিয়াল , ৰ্ ন্ম ি মাৱহন্দ্ৰ েণ্ ; ৰদন - বাি ; মাহ - ত্ াৰি ইত্যাৰদ বাদ ৰদৱলও বছৱিা ঘিি টকাৱনও আনৰক মাৱকও ৰদব পিা নাৰছল বা টকাৱনা টসাঁৱিণ্ীও নাৰছল । টত্ৱ ত্ সকলি আৰথ জক লদনযত্াি প্ৰ ৰত্চ্ছৰব বা দাৱপাণ্ মাকি উপৱিাি ৰবচািি উেিৱত্ আৰু লগৱত্ ৰনৰ্ সন্তানি ৰ্ ন্ম ি ত্ াৰি , বাি আৰদ সটঠকিাৱৱ ৰদব টনাৱািাৱত্ই অৰত্ স্প ষ্ট । মাটীি হাৰকম বা মিৱলই টত্ওঁৱলাকি মানত্ বহ ু িাঙি চাকৰি -- চিকািী বা টবচিকািী বযৱধ্ান ৰ্ াৰনৰছল টন নাই টসয়াও এক ৰবশাল সাঁ থি ৰনশ্চৱয়ই লহ থাৰকল । টত্ওঁৱলাৱক অনুমাৱনই কৰিব পিা নাৰছল টয টত্ঁওৱলাকি কামুক বহ ু বৱিণ্য উচ্চমানি পৱদ িঙা দৰলচাি সৰহৱত্ কিৱযাৱিৱি সিােণ্ ৰ্ নাই আৰছল । ( পদবীি সৰু - বি ৰবচাি কিাৱটা আমাি উৱেশয নহয় , বিঞ্চ টত্ওঁৱলাকি সিল মানৰসকত্া বুৰ্াবললৱহ এই কথা টকাৱা লহৱছ ) । ওচি চুবুিীয় াি সহায়ত্ৱহ আনুমাৰনক সমনীয়াি লগত্ সংগৰত্ িাৰ ০১ / ০৩ / ১৮৯৩ ৰ্ ন্ম ত্ াৰি ৰলৰপৱদ্ধ কিা লহৰছল । ৰযৱটা আন্দৰ্ও প্ৰ মাৰণ্ক প্ৰ ক ৃ ত্ ৰ্ ন্ম ৰদৱস ৰহচাৱপ স্ব ীক ৃত্ লহ আৰহৱছ । যাকলল টকাৱনাৰদন টত্ৱ ৱত্ও অনুত্াপ বা ৰবষাদ কিা নাৰছল । দিাচলৱত্ সহৃদয়ত্াৱি গ্ৰ হণ্ৱযাগয মানযত্াৱহ ৰদৰছৱল । ৺ ৱচৌধ্ুিী িাঙিীয়া ৺দাসৱদৱি ৰ্ ীৱনি প্ৰ থম ও মু য পথ প্ৰ দশ জক - এই কথা বহ ু সময়ত্ ৺দাসৱদৱৱ ৰবৰিন্নৰ্নি আগত্ অকপটিাৱৱ অন্তঃকিৱণ্ ৰ্ ীৱনি টশষ মুহূত্ জ লল শ্ৰ দ্ধ া - িন্দিৱি ৰ্ ীৱনি স্ম িণ্ীয় ঘটনাি মাৰ্ৱিই অৰত্ উেম স্থ ানি বুৰল বযি কৰিৰছল । আৰু ৺দাসৱদৱি আচাি বযৱহািৱটা সুস্পষ্ট ও সুিিিাৱৱ প্ৰ কাশ পাইৰছল ; ' কথাত্ এক , কায জযত্ আন এক ' - টত্ৱন স্ব িাৱি সমূৰল নাৰছল । ৺ৱচৌধ্ুিীৱদৱ প্ৰ ক ৃত্ াথ জত্ লশৰেক ৰ্ হৰি আৰছল , ৰযগিাকীৱয় মূলযৱান মৰণ্ - মূক ুটাৱি িিা ৰ্ ীৱন্ত মানৱ শামুক ৰচৰন পাইৰছল । আনুষ্ঠাৰনক নাম িৰত্জ লহৰছল হ ' য় ; ৰকন্তু অথন্তৱি বহ ু ৰদনলল লগ এিা নাৰছল । প্ৰ থমৱত্ই ঘিৱত্ই দদাৱয়ৱক বা ৰবৱশষলক মাৱক ফৰল - পুৰথ িাটঙ - ৰচৰগ টপলাইৰছল । ৰপছত্ উপায়হীন বালৱক ফৰল - ৰকত্াপ স্ক ু ল টশষ টহাৱাত্ সহপাঠীি হাত্ত্ গত্াই ৰদৰছল -- অথ জাৎ আৰদ অৱস্থাত্ দিাচলৱত্ টশ্ৰণ্ীি ৰশোি বাৱদ ৰবস্ময়কি বালকি আন সময়ত্ পাঠ আওৱিাৱা টহাৱা নাৰছল । দুেজান্ত ৰবস্ময়কি স্ম ৃ ৰত্শন্দি ! অদময টহপাহ ! একাগ্ৰত্া আৰু ৰশোগুৰুসকলি হৃ দয়ি মৰণ্ি ওপিত্ দৃঢ় ৰবশ্বাসি বাৱব ৰপছলল উিৰত্ চাবলগীয়া নহ ' ল । হাত্ী মাৰি িুৰু কাত্ িৱিাৱাি টল ীয়া হ ' টলও ৰবৰিন্ন ৰদশ িাৰব ৺দাসৱদৱি দীঘলীয়া বৰণ্ জল ও ৰবন্দস্মত্ ৰ্ ীৱনি প্ৰ থৱমই অকল লশৰেক যাত্ৰাি ৰকছ ু মাত্ৰ সূচী আকািত্ িাটঙ ধ্ িাি এয়া এক ে ু দ্ৰ প্ৰ য় াস কিা লহৱছ ---- ১ ) ১৯০১ চনত্ প্ৰ ায় ৮ বছি বয়সত্ স্ক ু লত্ আনুষ্ঠাৰনক পঞ্জীয়ণ্ । ২ ) টত্ৱ ত্ ি অসাধ্িণ্ ধ্ ী - শন্দিত্ অৰিিূত্ ত্ থা ৰবন্দস্মত্ লহ ছমাহ হওঁ ৰক টনৌহওঁৱত্ই এক টশ্ৰণ্ী ওপিত্ পঢ়াি বাৱব ৰবৱবৰচত্ লহৰছল । এৱয় নহয় প্ৰ থম ৰশোবষ জি অন্তৱত্ই ওপিি টশ্ৰণ্ীি বছৱিকীয়া পিীোত্ প্ৰ থম স্থ ান লাি কৰিৰছল । অথ জাৎ ২ বছিি পাঠযক্ৰম এবছিৱত্ই টশষ কৰিৰছল ; ত্ াৱকা উেম সু যাৰত্ৱি । ইয়াি বাৱব ৰশেক - ছাত্ৰ দুৱয়াপে আগি পৰিঘটনাত্ লক আৰু টবৰছ অনুপ্ৰাৰণ্ত্ , উৎসাৰহত্ ও উৎফ ু ৰিত্ লহৰছল । পিৱত্ী ৰশোবষ জৱটা এৱকই নাটকীয় সফলত্াি পুনিাবৃৰে ঘটটল । এৱনদৱিই দুবািলক টশ্ৰণ্ী ৰ্ ৰপয়াই (Double Promotion), পাঁচ বছিীয়া প্ৰ াথৰমক পাঠযক্ৰম টত্ওঁ মাত্ৰ ৰত্ৰন বছিৱত্ অৰত্ উজ্জ্বল সফলত্াৱি সমাপ্ত কৰিৰছল । ৩ ) টসইসময়ি কষ্টকি ত্ থা দুিণ্ীয়া যাত্ায়াত্ৱকা আওকাণ্ কৰি , ১৯ ০৩ চনি প্ৰ াথৰমক বৃৰে পিীোত্ বিৱপটা টকন্দ্ৰি পিা টত্ৱ ৱত্ ঈষ জণ্ীয় ফলাফৱলৱি প্ৰ ৰত্িামূলক বৃৰে আৰ্ুৰি আৰনৰছল । এই সফলত্াই টকৱল টত্ৱ ত্ ি বাৱবই নহয় , বিঞ্চ সমগ্ৰ বৰ্ালী অঞ্চললল এক ৰবিল সুনাম কৰঢ়য়াই আৰনৰছল । ইয়াি সুবাদৱত্ টত্ৱ ৱত্ পিৱত্ী দুবছিি বাৱব মাৱহকীয়া চিকািী ৰ্ লপানী লাি কৰিবলল সেম লহৰছল । লহৰছল । দুিজাগযবশত্ আমাি অৱেষণ্ি সময়ত্ গু ৱাহাটীৰস্থত্ চিকািী অসম িান্দৰ্যক অৰিৱল াগাি ( চিকািী নৰথ / গিীয়া ি়োল , State Archives) ত্ ১৯০৩ চনি চিকািী অৰধ্সূচনাি বৱিাৱা কৰপ টত্ৱ ত্ সকৱল ৰবচাৰি নাপাৱল । ত্ াি ৰপছৱত্া আৰমৱয়ই আৰু সময়ি ৰদব পিা নাই । ৪ ) ১৯০৪ চনি আিিৰণ্ৱত্ই ৺ৱচৌধ্ুিীৱদৱৱ ৰনৱৰ্ অৰিিাৱকত্ব লল ৺দাসৱদৱক টচৌ ু টট মাইনি স্ক ু লত্ নাম িৰত্জ কিাই ৰদৰছল আৰু প্ৰ ধ্ ান ৰশেক ৺পিমানি দেৱচৌধ্ুিীৱদৱি লসৱত্ পৰিচয় কিাই ৰদৰছল । ৺দাসৱদৱি টমধ্াি ৰবষৱয় পূব জৱি পিা অৱগত্ থকা প্ৰ ধ্ ান ৰশেক দেৱচৌধ্ুিীৱদৱৱ টত্ৱ ত্ ক আিিৰণ্ৱি পিা ৰবৱশষ টেহ , ৰদহা - পিামশ জ আৰু অনুৱপ্ৰিণ্াৱি উৎসাৰহত্ কৰিৰছল । মৰ্লীয়া স্ক ু লি টশষান্ত পিীোি বাৱব টহাৱা বাছৰন প্ৰ ন্দ ক্ৰ য় াত্ ৺দাসৱদৱৱ এটট টশ্ৰণ্ী ত্ লি পিাই ৰয ৰবস্ময়কি পািদৰশ জত্া টদ ু ৱাইৰছল , ত্ াক টদৰ কাষিীয়া টকইবা ৱনা ৰবদযালয়ি প্ৰ ধ্ ান ৰশেকসকৱল এক সন্দন্মৰলত্ উৱদযাগ হাত্ত্ ললৰছল । টত্ৱ ত্ সকলি ৰবৱশষ প্ৰ ৱচষ্টাত্ আৰু ৰশো ৰবিাগি আগত্ীয়া অনুৱমাদন সাৱপৱে , প্ৰ চৰলত্ ৰনয়মি ঊধ্ব জত্ লগ ৺দাসৱদৱক ১৯০৫ চনি বৃৰে পিীোত্ অৱত্ীণ্ জ টহাৱাি সুৱযাগ ৰদয়া হয় । সকৱলাৱি আশানুৰূপিাৱৱ টত্ৱ ৱত্ অৰবিি অসমি ৰিত্িৱত্ সু যাৰত্ৱি উেীণ্ জ লহ পুনি প্ৰ ৰত্িামূলক চিকািী ৰ্ লপানী লাি কৰিবলল সেম হয় । উৱি ৱযাগয টয , পূব জি দৱিই এইবাৱিা টত্ৱ ৱত্ ৰত্ৰন বছিীয়া পাঠযক্ৰম মাত্ৰ দুবছিৱত্ সমাপ্ত কৰি ৰনৰ্ি অননয টমধ্াি চিম ৰনদশ জন দাটঙ ধ্ ৰিৰছল । ৫ ) েৰণ্কি ৺ৱচৌধ্ুিীৱদৱ , ৺ দেৱচৌধ্ুিীৱদৱ আৰু ৰকছ ু আন ৰশোগুৰুি ৰনস্বাথ জ ও সহৃদয় প্ৰ ৱচষ্টাত্ লগৱত্ ৰকছ ু আন সদাশয় বযন্দিি আশীষ লল ৺দেৱচৌধ্ুিীৱদৱৱ ৰনৱৰ্ লগত্ লগ পাঠশালাি ওচিত্ টকাৱনা উচ্চ ৰশোনুষ্ঠান নথকাত্ বিৱপটা চহিি মাৰ্মন্দৰ্য়াি বিৱপটা চিকািী হাইস্ক ু লত্ নামিৰেজ কিাই ৰদৰছল । ৺দেৱচৌধ্ুিী ৱদৱৱ বিৱপটাি ৰকছ ু টনত্ ৃ স্থ ানীয় বযন্দি , ৰবদযালয়ি প্ৰ ধ্ ান ৰশেক , লগৱত্ আন ৰকছ ু ৰশেকি লগত্ ৺দাসৱদৱক পৰিচৱয়া কিাই ৰদৰছৱল । ত্ াৎপয জযপূণ্ জ ! উপৱিাি বযন্দি ৰবৱশষি বাৱবই আৰু ৺দাসৱদৱি ক ৃ ৰত্জিাৰ্ীত্ ৰবন্দস্মত্ লহ টত্ৰত্য়াি পিা আিি কৰি টত্ৱ ত্ ি ৰ্ ীৱনি ওপিত্ ৰবৰ্নী টমৌৰ্াি প্ৰ িাৱশালী টমৌৰ্াদাি ৺পুষ্পিাম টচৌধ্ুিীৱদৱি সকৱলা ৰদশৱত্ই সহায় , ৰদহা - পিামশ জ , অনুৱপ্ৰিণ্া লাি কৰি আৰহৰছল । ৺পুষ্পিাম টচৌধ্ুিীৱদৱি নুমলীয়া ৰ্ ী ৺গায়ত্ৰী দাস ৰপছলল ৺দাসৱদৱি সু - সহধ্ৰম জনী আৰছল । ৰবদযালয়ত্ সহপাঠী আৰছল অসমীয়া িাষাি প্ৰ ৰথত্যশা সাৰহৰত্যক , গৱৱষক ও িাষাত্ত্বৰবদ ৺বাণ্ীকান্ত কাকৰত্ৱদৱ । ১৯১১ চনত্ আগি এৱেন্স বযৱস্থা উঠাই ৰদয়াত্ কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয়ি অধ্ীনত্ বিৱপটা চিকািী হাইস্ক ু লি পিা প্ৰ ৱৱৰশকা পিীোত্ অসম উপত্যকাি ৰিত্ীয় লহ বিৱপটালল ৺কাকৰত্ৱদৱ ( প্ৰ থম লহৰছল ) ি সৰহৱত্ প্ৰ থমবািলল সুনাম কৰঢ়য়াই আৰনৰছল । আগি বৱয়াৱৰ্যষ্ঠসকলি মাৰ্ত্ কৰথত্ আৰছল টয টত্ওঁৱলাকি মাৰ্ত্ মাত্ৰ ৰত্ৰন নম্বিি বযৱধ্ান আৰছল । আৱকৌ কৰথত্ আৱছ টয টত্ওঁৱলাক দুৱয়াৰ্ৱনই সামূৰহকিাৱৱ কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয়ি ৰিত্িত্ স্থ ান প্ৰ াৰপ্ত কৰিৰছল । আৰম ৰ্ নাত্ , টসইসময়ত্ কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয়ি পিা পত্া প্ৰ ৱৱৰশকা টশষান্ত পিীোি ফলাফল অঞ্চলৰিৰেক চিকািী িাৰ্পত্ৰ (Gazatte notification) ত্ প্ৰ কাশ লহৰছল । দুিজাগযবশত্ আমাি অৱেষণ্ি সময়ত্ গু ৱাহাটীৰস্থত্ চিকািী অসম িান্দৰ্যক অৰিৱল াগাি ( চিকািী নৰথ / গিীয়া ি়োল , State Archives) ত্ ১৯১১ চনি চিকািী অৰধ্সূচনাি বৱিাৱা কৰপ টত্ৱ ত্ সকৱল ৰবচাৰি নাপাৱল । ত্ াি ৰপছৱত্া আৰমৱয়ই আৰু সময়ি ৰদব পিা নাই । ত্ থাৰপও আনি প্ৰ কাৰশত্ প্ৰ বিি পিা এটা সৰু অনুৱচ্ছদ দাটঙ ধ্ ৰিব ৰবচাৰিৱছা --- " বিৱপটা চিকািী হাইস্ক ু লি প্ৰ ৰত্িাৱান ছাত্ৰ আৰছল ি ⁰ বাণ্ীকান্ত কাকৰত্ , কাৱমশ্বি দাস , কাঁহীিাম দাস , িাধ্াকান্ত দাস , ৰহিণ্য ক ু মাি িূঞা , ৰ্ য় ক ৃ ষ্ণ ৰমশ্ৰ , সুৱিন্দ্ৰ টমাহন দাস , টিৱত্ী টগাস্বামী , বংশীধ্ি টচৌধ্ুিী , ৰ্ গদীশ টমধ্ী আৰদ । ইয়াি ৰিত্িত্ ি ⁰ বাণ্ীকান্ত কাকৰত্ আৰু কাৱমশ্বি দাৱস কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয়ি অধ্ীনত্ টহাৱা এৱেন্স পিীোত্ অসম আৰু উেি পূব জাঞ্চলি ৰিত্িত্ ক্ৰ ৱম প্ৰ থম আৰু ৰিত্ীয় স্থ ান লাি কৰি বিৱপটা মহক ু মাি এই স্ক ু ল নক ন্দ ৰ্ ৰলকাই ত্ ু ৰলৰছল । ি ⁰ বাণ্ীকান্ত কাকৰত্ৱয় পিৱত্ী কালত্ অসমীয়া িাষা - সাৰহত্যি চচজাৱি ৰনৰ্ক উৰ্লাই ত্ ু ৰলৰছল । কাৱমশ্বি দাৱস ৰবজ্ঞান আৰু আইনি উচ্চৰশো লল বিৱপটাৱত্ থাৰক কম জৰ্ীৱন আিি কৱি । টত্ৱৱঁ বিৱপটাি এম ৰচ কৱলৰ্ , বৰ্ালী উচ্চত্ি মাধ্যৰম ক ৰবদযালয় , বৰ্ালী কৱলৰ্ আৰদ স্থ াপন কিাত্ আগিাগ লয় । কাৱমশ্বি দাস কৱলৰ্ি অধ্যে টহাৱাি উপৰি অসমি এ ৰপ এছ ৰচ ি প্ৰ থম গিাকী অধ্যে ৰহচাৱপ ৰনযুি লহ আমাি ৰবদযালয়ক টগৌিৱাৰেত্ কৱি । ----- পৃষ্ঠ া ৩৩ - ৩৬ ( ৩৫ ); বিৱপটা চিকািী উচ্চত্ি মাধ্যৰমক ৰবদযালয় ১৫০ বছিীয়া ৰ্ য় ন্ত ী স্ম ৃ ৰত্গ্ৰন্থ ; ৰশৱিানাম -- ' বিৱপটা চহিি আৰু বিৱপটা চিকািী উচ্চত্ি মাধ্যৰমক ৰবদযালয় '; প্ৰ বিকাি -- ৰহিণ্ শইকীয়া লহকি । ৬ ) আৰথ জক লদনযত্াি বাৱব ৺দাসৱদৱৱ গু ৱাহাটীি কটন মহাৰবদযালয়ত্ কলা শা াত্ নাম িৰেজ কিাইৰছল । টবচ ৰকছ ু মাহ পাি টহাৱাি ৰপছত্ প্ৰ ৱবৰশকা পিীোি ফলাফল ইংিাৰ্ অধ্যেি নৰ্িত্ পৰিৰছল আৰু আন টকইৰ্নমান ৰশোগুৰুি লগত্ আৱলাচনা কৰি ৺দাসৱদৱক মত্াই ৰন টত্ওঁ ৰবজ্ঞান শা াত্ নপৰঢ় কলা শা াত্ পঢ়াি উমান লল আৰথ জক প্ৰ ৰত্বদ্ধকত্াই প্ৰ ধ্ ান কািক বুৰল ৰ্ াৰনব পাৰি অৰত্ৰিি মাচুল টিহাই ৰদ ৰবজ্ঞান শা াত্ পঢ়াি অনুমৰত্ ৰদৰছল । দিাচলৱত্ সম্পূণ্ জ দুবছি ( প্ৰ থমবষ জি পাঠ আধ্ৰুৱা ) ৰবজ্ঞানি পাঠগ্ৰহণ্ নকিালক ১৯১৩ চনি মূ্ল পিীোত্ অৰবিি অসমি ৰিত্িত্ প্ৰ থম ৰবিাগি প্ৰ থম ত্ থা কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয়ি ৰিত্িত্ ষষ্ঠদশ স্থ ান লল " ইন্টািৱমৰিৱয়ট ইন চাইন্স " (I. Sc.) পাছ কৰি প্ৰ থমবািি বাৱব অসমলল টগৌিৱ কৰঢ়য়াই আৰনৰছল । টসৱয়ৱহ প্ৰ ৰত্ৱযাৰগত্ামূলক চিকািী বৃৰেও লাি কৰিৰছল । ৭ ) ১৯১৫ চনত্ কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয়ি অধ্ীনি ঢাকা চিকািী মহাৰবদযালয়ি পিা অংক শাস্ত্ৰত্ প্ৰ থম টশ্ৰণ্ীি প্ৰ থমস্থান ( টসাণ্ি পদৱকৱি ) " টবৱচ্ছলি অফ চাইন্স উইথ অনাছ জ " [B. Sc.( Honours)] ত্ উেীণ্ লহৰছল । টসইসময়ত্ কটন মহাৰবদযালয়ত্ অঙ্কশাস্ত্ৰত্ অনাছ জসহ পঢ়াি বযৱস্থা নাৰছল । ত্ াি ৰকছ ু বছিি ৰপছত্ৱহ কটন মহাৰবদযালৱয় অঙ্কশাস্ত্ৰি অনাচজি বাৱব কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয়ি পিা স্ব ীক ৃৰত্ লাি কৰিৰছল । কৰলকত্াও আৰছল বহ ু বযয় বহ ু ল । প্ৰ ৰণ্ধ্ানৱযাগয টয ৺সন্তিাম টচৌধ্ুিী , ৺দেৱচৌধ্ুিী আৰু আন শু িাৰশষ ৰবৱশষিাৱৱ ৺পুষ্পিাম টচৌধ্ুিীি পিামশ জ অনুসৰি ঢাকালক টযাৱাি আন এক ৰবৱশষ কািক আৰছল টসইসময়ত্ টসই মহাৰবদযালয়ি একমাত্ৰ প্ৰ ৰত্ৱযাৰগত্ামূলক বৃৰে । আৰু সৱগৌিৱৱ আৰ্ুৰিও ললৰছল । ইয়াি উপৰিও টসইসময়ত্ অসমি পিা কৰলকত্াত্লক ঢাকাি যাত্ায়ত্ি বযৱস্থা সুগম আৰছল । টত্ৱ ত্ ি সাৰন্নধ্য টপাৱা বা টনাৱপাৱা বযন্দি ৰবৱশষি বা আন ৰকছ ু মান মূলযৱান ৰ্ ীৱনীত্ ঢাকা মহাৰবদযালয়ি পৰিবৱেজ ঢাকা ৰবশ্বৰবদযালয়ি ত্ থযগত্ অৰমল আৱছ । ১৯২০ চনি Indian Legislative Council ি Dacca University Act মৱম জ পৰহলা ৰ্ ু লাই , ১৯২১ চনত্ ঢাকা ৰবশ্বৰবদযালয়ি শু িািি লহৰছল । ত্ াি আগলল বত্ জমানি বাংলাৱদশ কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয়ি অন্তগ জত্ আৰছল । ৮ ) োত্কি ফলাফলি বাৱব উচ্চ ৰশোি টহত্ু অসম চিকািি একমাত্ৰ ৰ্ লপানীৱটাও টত্ৱ ৱত্ই লাি কৰিৰছল । ৰকন্তু টসইৰ ৰনৱিই কৰলকত্া চহিত্ চলা সিৱপি নাৰছল । টসইসময়ৱটা ৺পুষ্পিাম টচৌধ্ুিীৱদৱৱ সহায়ি হাত্ আগবঢ়াই ৰদয়াত্ সম্পূণ্ জ নহ ' টলও টবছ ৰকছ ু সকাহ লহৰছল । লগৱত্ কৰলকত্াত্ বযন্দিগত্ ঘৰুৱা ৰশেকত্া ( টটউচন ) কৰিও ৰকছ ু উপাৰ্জনি বাট টমৰলৰছৱল । আন্দৰ্ি গু ৱাহাটীি দৱি টসইসময়ৱত্ই কৰলকত্াত্ অকল ঘিিা়োৱিই নহয় ঘৰুৱা ৰশেকি বাৱবও িাৰ্আৰলি মূিত্ বা বাত্ৰি কাকত্ৱত্া ৰবজ্ঞাপন ৰদয়া লহৰছল । টসইসময়ৱত্া টসই টটউচন কিাৱিা টত্ৱ ত্ ি অৰিজ্ঞত্াি বহ ু স্ম িণ্ীয় কাৰহনী আৱছ । বহ ু সময় ত্ ৰবদযাথীি অৰিিাৱকসকলি প্ৰ ৱশ্নােিি সন্ম ু ীন হব লাৰগৰছল । এৰদনা ন প্ৰ ৰত্ৰস্থত্ িায়বাহাদুি ( বত্জমান আৰম নাম বা উপাৰধ্ও মনলল আৰনব পিা নাই , আৰম েমাপ্ৰাথী ) পৰিয়ালি মু ীয়াল বযন্দিি প্ৰ থৱমই ছয় - সাত্টা মান অংকি এক টমৌৰ ক পিীো । টপটপলক ৰবচিাধ্িণ্ি সটঠক উেি । ইয়াি ৰপছত্ আৰহৰছল দহটা অঙ্কি এ ন পূণ্ জাংগ প্ৰ শ্ন কাকত্ । টবৰছৰ ৰনৱয়ই টকাৱনাধ্িণ্ি কাগৰ্ কলম বযৱহাি নকিালকৱয়ই সন্মানসূচক সমুৰচত্ উেি ৰদৰছৱল । িায়বাহাদুৱিা কম একাৱচকা নাৰছল । ইমানি ৰপছৱত্া টত্ৱ ৱত্ আৱকৌ ৰবজ্ঞানি ৰকছ ু লাৰন পিীো ললৰছল । টত্ৱন অৰিিাৱকি সুৱযাগয সন্তান , সুৱযাগয ৰবদযাথীৱয়ই অকল নাৰছল ত্ ীে ্ ণ্ ও আৰছল । ৰপছলল কৰলকত্াি প্ৰ ৰসদ্ধ মহাৰবদযালয়ি অধ্যাপক লহৰছল । বহ ু সময় ত্ ৰবদযাথীি লগত্ ত্ ু লনামূ লকিাৱৱ সংপৃি লহ একাত্মও হব লগাত্ পৰিৰছল । বহ ু সময় ত্ ৰবদযাথীি বাৱব লগাত্লক বহ ু টবৰছৰ ৰনৱয়ই সুগম ত্ ত্ব াৱধ্ায়কি িূৰমকাও পালন কৰিব লাৰগৰছল । টকাৱনা টকাৱনা সময়ত্ পাৰিৱত্াৰষক বা মানৰনি দিদাৱমা লহৰছল , ৰবজ্ঞাপনত্ প্ৰ চাৰিত্ টহাৱাি ৰপছৱত্া । এৱন বহ ু ঘটনাও টত্ৱ ত্ ি লগত্ লহৰছল টয অৰিৰ্াত্ পৰিয়ালি অৰিিাৱৱক দুৱাি বা ৰ ৰিকীি ফাঁৱকৱি পাঠদানি উমান ললৰছল । টকাৱনা টকাৱনা টত্ৱন কায জযত্ টত্ৱ ৱত্ ৰকছ ু অপমান টবাধ্ কৰি বহ ু সময়ত্ টসই পৰিয়ালত্ ত্ াৎেৰণ্ক পাঠদান কিাি পিা আঁত্ৰিও আৰহৰছল । ৰকন্তু টকৰত্য়াবা অৰিিাৱক বা ৰশোথীি কাত্ি অনুৱিাধ্ত্ লশৰেক পাঠদান পুনিাই আিি কৰিবলগীয়াও লহৰছল । এৱনদৱিই কষ্টকি সময়ক প্ৰ ত্ যাহ্বান ৰহচাৱপ লল টহলািৱঙ ১৯১৭ চনত্ কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয়ি পিা প্ৰ থম টশ্ৰণ্ীি প্ৰ থমস্থান ( টসাণ্ি পদৱকৱি ) " মাষ্টাি অফ চাইন্স ( ৰপ্ৰউি টমথৱমটটকছ )" [M. Sc. (Pure Mathematics) ত্ উেীণ্ লহৰছল । প্ৰ থমৱত্ই প্ৰ কাৰশত্ ফলাফলত্ টত্ৱ ৱত্ প্ৰ থম ৰবিাগি ৰিত্ীয় স্থ ান টপাৱাত্ আচৰম্বত্ লহ দৃঢ় আত্মৰবশ্বাসৱি এৰ্ন ইংিাৰ্ অধ্যাপকি সহায়ত্ উপাচায জযক ৰনৱৰ্ই লগ ধ্ ৰি মনি িাব বযি কৰি আনুষ্ঠাৰনক আৱৱদন কিাত্ পুনিীেণ্ি ৰপছত্ প্ৰ কাৰশত্ সংৱশাৰধ্ত্ ফলাফলত্ ৺দাসৱদৱৱ টসাণ্ি পদৱকৱি প্ৰ থম ৰবিাগি প্ৰ থম স্থ ান লাি কৰিৰছল । এই কায জযত্ অৰত্ ৰপ্ৰয় ৰশষযই পূব জসূিী উপাচায জয ছাি আশুৱত্াষ মুৱ াপাধ্যায়ি অনুৱপ্ৰিণ্া ও সহায় - সহৱযাগ টপাৱা বুৰল কৰথত্ আৱছ । বহ ু গৰিমামন্দিত্ প্ৰ বিত্ ছাি আশুৱত্াষ মুৱ াপাধ্যায় মহাশয়ক ত্ দানীন্তন উপাচায জয বুৰল অৰিৰহত্ কিা লহৱছ । দিাচলৱত্ আৰম আগৱি পিা ৰ্ াৰন অহা মৱত্ টত্ৱ ত্ টসই সময়ৱছাৱাত্ কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয়ি উপাচায জয নাৰছল । প্ৰ ৰণ্ধ্ানৱযাগয টয ৺মুৱ াপাধ্যায় িাঙিীয়া টসই অৰত্ৰ্যমন্দিত্ ৰবশ্বৰবদযালয়ি ৺দাসৱদৱি সময়ি আগি আৰু পাছি দুবাি উপাচায জ আৰছল -- ৰয এক অৰত্ ৰবিল ত্ থা উৱি ৱযাগয কীৰত্জমান । আমাি এই উপস্থাপনি সত্যাসত্যি বাৱব কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয়ি সামান্দৰ্ক মাধ্যমত্ উপলি উপাচায জসকলি সূচী হাত্ি ৰপটটকৱত্ সহৱৰ্ টপাৱাি বযৱস্থা কিা লহৱছ । লগৱত্ উি ৰবশ্বৰবদযালয়ি এক অৰত্ সংৰশপ্ত পৰিৰচৰত্ আমাি মাৰ্ৱিই ৰকছ ু মানি বাৱব ত্ লত্ ৰদয়াি প্ৰ ৱয়াৰ্ন আৱছ বুৰল অনুমান কৰি দাটঙ ধ্ িা লহৱছ ---- কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয় (University of Calcutta) পন্দশ্চমবংগি িাৰ্ধ্ানী কলকাত্াত্ অৱৰস্থত্ এ ন িাৰ্ হ ু ৱা িান্দৰ্যক ৰবশ্বৰবদযালয় । ১৮৫৭ চনি ২৪ ৰ্ ানুৱািী ত্ াৰিৱ এই ৰবশ্বৰবদযালয় ন স্থ াপন কিা লহৰছল । এই ন এৰছয়া মহাৱদশি অনযত্ম প্ৰ থম বহ ু ৰবিাগীয় পাশ্চাত্যলশলী ৰবশ্বৰবদযালয় । িািত্ত্ কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয়ৱয় ' পঞ্চত্ািকাযুি ৰবশ্বৰবদযালয় ' আৰু িাষ্ট্ৰীয় মূলযাংকন আৰু প্ৰ ত্ যাপন পৰিষদ (NAAC) ি িািা ' এ ' টগ্ৰি লাি কৰিৱছ । ইয়াি লগৱত্ ৰবশ্বৰবদযালয় অনুদান আৱয়াৱগ এই ৰবশ্বৰবদযালয় নক ' ৰবৱশষ টেত্ৰত্ উৎক ৃষ্ট ত্ াি প্ৰ ৰত্শ্ৰুৰত্সম্পন্ন টকন্দ্ৰ ' আৰু ' উৎক ৃষ্ট ত্ াি প্ৰ ৰত্শ্ৰুৰত্সম্পন্ন ৰবশ্বৰবদযালয় ' ৰহচাৱপ ৰচৰিত্ কৰিৱছ । ১৮৫৭ চনত্ প্ৰ ৰত্ষ্ঠা টহাৱা কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয়ি উপাচায জযসকলি (Vice - Chancellors) এক দীঘলীয়া আৰু টগৌিৱৱাজ্জ্বল ইৰত্হাস আৱছ । আৱপানাৱলাকি সুৰবধ্াৱথ জ গু ৰু ত্ব পূণ্ জ সময়ৱছাৱাি উপাচায জযসকলি এ ন সূচী ত্ লত্ ৰদয়া হ ’ ল : • ছাি গু ৰু দাস টবনাৰ্ী ( প্ৰ থম িািত্ীয় উপাচায জয ): ১৮৯০ – ১৮৯২ • ছাি আশুৱত্াষ মুৱ াপাধ্যায় : ১৯০৬ – ১৯১৪ ( টত্ওঁক ' টবংগল টাইগাি ' বুৰলও ৰ্ না যায় ) • ছাি টদৱপ্ৰসাদ সব জাৰধ্কািী : ১৯১৪ – ১৯১৮ • নীলিত্ন চিকা ি : ১৯১৯ – ১৯২১ • ছাি আশুৱত্াষ মুৱ াপাধ্যায় ( ৰিত্ীয়বাি ): ১৯২১ – ১৯২৩ • শযামাপ্ৰসাদ মুৱ াপাধ্যায় : ১৯৩৪ – ১৯৩৮ • ৰবধ্ান চন্দ্ৰ িয় ( িাঃ ৰব ৰচ িয় ): ১৯৪২ – ১৯৪৪ ৯ ) ৰকছ ু ৰবিৰত্ি ৰপছত্ ১৯২৩ চনত্ কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয়ি অধ্ীনি কৰলকত্াৰস্থত্ অৰত্ সন্মানীত্ ৰিপণ্ আইন মহাৰবদযালয়ি পিা আইনি োত্ক (" ৰব এল ") প্ৰ থম ৰবিাগত্ উেীণ্ জ লহ বিৱপটাত্ ওকালৰত্ ৰ্ ীৰৱকা আিি কৰিৰছল । ৰপছলল গু ৱাহাটী উচ্চ নযায়ালয়ি বাৱবও নাম পঞ্জীয়ন কৰিৰছল । ৰকন্তু ৰ্ নৰহত্কি কামি ত্ াৰগদাত্ টযৱন লশৰেক পৰিৱৱশ উেিণ্ত্ মু য পথ প্ৰ দশ জকি িূৰমকা ; আন অৰত্ গু ৰু ত্ব পূণ্ জ প্ৰ শাসৰনক মু য পদাৰধ্কািী ; ইত্যাৰদি টহত্ু টত্ৱ ত্ ি টসই মৱনাবাঞ্চা পৰিপূণ্ জ নহ ' ল । োত্ক আৰু োত্ৱকােি দুৱয়াটাৱত্ই ৺দাসৱদৱৱই প্ৰ থম টশ্ৰণ্ীি প্ৰ থমস্থান ( টসাণ্ি পদক ) টি অৰবিি অসমলল সন্মান আৰ্ুৰি অনা প্ৰ থমৰ্ন বযন্দি । টসইসময়ত্ কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয়ি অধ্ীনত্ আৰছল পন্দশ্চমবংগ , অৰবিি অসম [ বত্ জমানি সাত্িনীি বাৱদও ৰচৱলট ( বত্ জমান টবৰছ অংশ বাংলাৱদশি আৰু অৰত্ ে ু দ্ৰ ত্ ম অংশ পন্দশ্চমবংগি অন্তগ জত্ ), টসইসময়ি ৰচৱলট বাদ ৰদ বত্জমানি বাংলাৱদশ , উৰিষযা , ৰবহািি টবচ ৰকছ ু অঞ্চল । ঊনৰবংশ শৰত্কাি ৰিত্ীয় দশক মানি পিাই ৰনৰ্া ৰনৰ্া টেত্ৰত্ ৰবশ্বৰবদযালয়ি বাৱব গু ণ্ াগথা আিি লহৰছল । অসমি বাৱদ আন আন ঠাইত্ আনৰক উৰিষযাৱটা ৰনৰ্া ৰবশ্বৰবদযালয় স্থ াপন লহৰছল বহ ু আগৱত্ই । অসৱম বহ ু আৱৱদন , ৰনৱৱদন টশষত্ প্ৰ ৰত্বাদ বা আৱিালন কৰিও বহ ু ৰদনলল অৱপো কৰিবলগীয়া লহৰছল । এই ৰবৱশষ ও মহত্ত্বপূণ্ জ ৰবষয়ত্ ৰবধ্ান পৰিষদ (Legislative Council) আৰু ৰবধ্ানসিা (Legislative Assembly) টটা ৰবশদ আৱলাচনা ৰবৱলাচনা আনৰক বহ ু সময় ত্ প্ৰ িাৱনাও টলাৱা লহৰছল । ৰক ৰবধ্ান পৰিষদ বা ৰক ৰবধ্ানসিা ত্ াি বাৱদও বাৰহিি ৰ্ নগণ্ি সম্পূণ্ জ সমথ জনি বাৱব আন বহ ু টনত্ ৃ স্থ ানীয় বযন্দিি সৰহৱত্ ৺দাসৱদৱি টচষ্টাও অনস্বী কায জয । এৱনৱবািি ৰবৱশষ ৰবষয়ত্ ৺দাসৱদৱি িূৰমকা ও অৱদানি সমযক জ্ঞ ানি অিাৱ আমাি মাৰ্ত্ আন্দৰ্ও ৰবদযমান । টশষত্ স্ব াধ্ীন িািত্ি অসম ৰবধ্ানসিাি প্ৰ িাৱ মৱত্ ১৯৪৮ চনি ১২ ৰ্ ানুৱািীত্ অসমত্ প্ৰ থম ন ৰবশ্বৰবদযালয় " গু ৱাহাটী ৰবশ্বৰবদযালয় " ি শু িািি হয় । বহ ু অৱপোি ইৰত্ লহ প্ৰ াৰপ্তি এক টৰ্াৱাি উটঠৰছল । ইয়াি ৰপছিৱছাৱা ৰ্ ীৱন আৰু বহ ু টবৰছ লবৰচত্ৰপূণ্ জ ! উদ্ভাৰসত্ ! টৰ্যাৰত্স্মান ! বহ ু ল ৰবিাৰিত্ পািাপািহীন পৰিৰধ্ বযপ্ত । নামৰন অসমি বহ ু ৰ্ াকত্ ন্দ ৰ্ ৰলকা ৰশোনুষ্ঠান প্ৰ ৰত্ষ্ঠাি মু য গু ৰি ধ্ ৱিাঁত্া [ সুদীঘ জ সময়ৰ্ুৰি পৰিচালন সৰমৰত্ি সুদে সিাপৰত্ , বৰ্ালী বহ ু মু ী উচ্চ মাধ্যৰমক ৰবদযালয় , পাঠশালা ; প্ৰ ৰত্ষ্ঠাপক অধ্যে -- মাধ্ৱ টচৌধ্ুিী মহাৰবদযালয় , বিৱপটা আৰু বৰ্ালী মহাৰবদযালয় , পাঠশালা ( ১৬ / ০৮ / ১৯৫৬ - ০৯ / ১৯৬২ ) ইত্যাৰদ , ইত্যাৰদ ]; অকল অসমীয়াই নহয় প্ৰ থমৰ্ন িািত্ীয় অধ্যে , অৰবিি অসমি অসম টলাকৱসৱা আৱয়াগ ( ১৯৪৭ - ১৯৫২ ); ৰবৰশষ্ট স্ব াধ্ীনত্া সংগ্ৰামী ও মুন্দিৱযাদ্ধা ( ১৯২১ - ১৯৪৭ ); দুবাৱিা MLC; দুবাৱিা MLA; ইত্যাৰদ ] । তৃতীয় অধ্যায় / খণ্ড প্ৰ ব্ াদপুৰুষ ৺কামমশ্বৰ দাস -- ৰব্স্ময়কৰ তথ্া আদে যব্ান জীৱন - দে যনত সচাঁ অথ জত্ প্ৰ চাি ৰবমু -- এক অনুকিণ্ীয় সূৱয জযাদীপ্ত শূণ্যি পিা ৰদগন্তি পৰিৰধ্ িঙা আদশ জ ৰ্ ীৱনি সমল বযন্দি । ৰকংবদৰন্ত পুৰুষ -- অকল বৃহেি বৰ্ালীৱিই নহয় অসমি ইমূিি পিা ৰসমূিলল এৱকষাৱিই শত্ সহস্ৰ গু ণ্ গ্ৰ াহীি অৰিবযন্দি । ৺দাসৱদৱি শত্ সহস্ৰ গু ণ্ মুগ্ধ অনুগ্ৰাহীি মাৰ্ি পঁচান্নলৰ্ব্ শত্াংশৱিা অৰধ্ক বযন্দিৱিই এৱকষাৱিই অৰিমত্ বৰ্ালীি প্ৰ াণ্ৱকন্দ্ৰ পাঠশালা নগিি অলংকিণ্ " ৰেক্ষা নগৰী " ি প্ৰ ধ্ ানত্ঃ মু য েৰণ্কি ৺কাৱমশ্বি দাসৱদৱ । ৰকন্তু টত্ৱ ত্ ৱলাকি অন্তিি আৱেপ ; অনুত্াপ ত্ থা ৰবষাদ , টসইসময়ি অৰবিি অসম ৰবৱশষলক পুিৰণ্ বৰ্ালী অঞ্চল , পূব জি বিৱপটা মহক ুমা বা পুিৰণ্ বৃহেি কামৰূপ ন্দ ৰ্ লালল ৺দাসৱদৱি ৰয অৱদান ত্ াি প্ৰ ক ৃ ত্ মূলযায়ন টযন ৺দাসৱদৱক ৰদয়া টহাৱা নাই । বৱয়াৱৰ্যষ্ঠসকলি লগত্ আমাি অনুসৰিৎসু মন বা ৰবৰিন্ন সময়ত্ টহাৱা আন সকৱলাধ্িণ্ি সাোৎকািৱবািত্ আমাি ফালি পিা ৺দাসৱদৱি ধ্ ণ্ াত্মক ৰদশৱবাি সৱৰ্াৱি ঋণ্াত্মক ৰহচাৱপ উপস্থাপন কৰিৰছৱলা । বহ ু সময়ত্ ( ৰমছা ) ত্ কজযুদ্ধত্ নাৰম পৰিৰছৱলা ! ৰকন্তু সচাঁ কব হ ' টল আৰম এশ শত্াংশই ৰবফল লহৰছৱলা । বিঞ্চ সকৱলাৱবািৱত্ই সকৱলা সময়ৱত্ই আৰমৱহ টত্ওঁৱলাক সকৱলাৱিই পিাই ধ্ মক বা বহ ু সময় ত্ কটােি বৰল লহৰছৱলা । টকাৱনাকািণ্ৱত্ই টত্ওঁৱলাক আটাইৱিই টকাৱনা এৰ্ৱনও ৺দাসৱদৱি টকাৱনাধ্িণ্ি ঋণ্াত্মক ৰদশমাৰন লব সমূৰল ৰবচিা নাৰছল । টত্ওঁৱলাক সকৱলাৱিই এৱকষাৱিই এৱকই মত্ টয ৺দাসৱদৱ ধ্ ণ্ াত্মক ৰদশি সমাহাৱিৱি পৰিপূণ্ জ প্ৰ ক ৃত্ াথ জত্ স্ব চ্ছ মানৱ । ৰকছ ু টেত্ৰত্ ইয়াি সােী আৰছল বৰ্ালীি সু - সন্তান ৺ধ্ীৱিন্দ্ৰ নাথ ত্ ালুকদািৱদৱ আৰু ৺কাৱমশ্বি দাস স্ম ৃ ৰত্িো সৰমৰত্ , বামা াটা ি সম্পাদক শ্ৰ ীৱহৱমন দাস টযৌথিাৱৱ । টযৰত্য়া আৰম একন্দত্ৰত্ লহ স্ম ৃ ৰত্িো সৰমৰত্ি লহ প্ৰ কাশি দুৱািদৰলত্ থকা স্ম ৃ ৰত্গ্ৰন্থি বাৱব সত্য আৰু নত্ুন ত্ থয অৱেষণ্ি ত্ াৰগদাত্ বৃহেি বৰ্ালীৱিই বহ ু ৰশৰেত্ বৱয়াৱৰ্যষ্ঠসকলি ( আটাই টকইৰ্ন সেি বছিি উধ্ জি ) টচাত্াৱল টচাত্াৱল ঘূৰিৰছৱলা । টত্ৱ ত্ সকলি ৺দাসৱদৱি প্ৰ ৰত্ শ্ৰ দ্ধ া - িন্দি , মিম - টচৱনহ আৰু ৰবশ্বাস - িালৱপাৱা টদৰ আৰমৱবাি সচাঁই আচৰিত্ আৰু সচাঁ অথ জত্ আপ্লুত্ লহৰছৱলা । ৺দাসৱদৱি ৰ্ ীৱনি ৰূ পৱি া পূণ্ জাংগ নহ ' টলও ৰবৰেপ্তিাৱৱ সমৱয় সমৱয় বহ ু স্ক ু ল - কৱলৰ্ি আৱলাচনী ; স্ম িৰণ্কা ; স্ম ৃ ৰত্গ্ৰন্থ ; ৰ্ ীৱনীগ্ৰন্থ ; স্ব াধ্ীনত্া সংগ্ৰামী ও মুন্দিৱযাদ্ধাি টসাঁৱিণ্ী আৰু স্ম ািক গ্ৰ ন্থ ; বি কাগৰ্ ; আন্দৰ্কাৰলি সামান্দৰ্ক মাধ্যম ইত্যাৰদত্ ৰবৰিন্নৰ্নি ৰবৰিন্ন ৰল ৰন প্ৰ কাৰশত্ লহ আৰহৱছ । টসইসমূহি মাৰ্ি আমাি হাত্ত্ ৰয যৎৰকন্দঞ্চত্ উপলি ত্ াৱিই পিা আমাি মনত্ সাঁচ বহ ু ৱাই টযাৱা লগৱত্ আমাি ৰবচািত্ পাঠক সমাৱৰ্া লািাৰেত্ ৰনশ্চৱয়ই হ ' ব বুৰল আশা কৰি ৰকয়দাংশ উন্দি আকািত্ িাটঙ ধ্ িাি এক একাত্মা ে ু দ্ৰ প্ৰ য় াস কৰিৱছা । ক ] ১ ) আন্দৰ্ চাৰি - পাচ বছি আগি পিা বৰ্ালীবাসী আৱকৌ ৺দাসৱদৱি ৰ্ ীৱনি অৱদানক টসাঁৱিণ্ কৰি টত্ওঁি কম জিাৰ্ী নব প্ৰ ৰ্ ন্ম ি আগত্ আদশ জ বযন্দি ৰহচাৱপ িাটঙ ধ্ ৰিব বা উপস্থাপন কিাি প্ৰ য় াৱসৱি টত্ৱ ত্ ি নামত্ স্ম ৃ ৰত্ িো সৰমৰত্ গঠন কৰি আগুৱাই আৰহৱছ ৰবৰিন্ন কায জসূচী হাত্ত্ লল । ৰবৱশষলক বৰ্ালীবাসীি এই প্ৰ ৱচষ্টা , ৺দাসৱদৱলল টত্ওঁৱলাকি শ্ৰ দ্ধ া - িন্দি , মিম - টচৱনহ আৰু ৰবশ্বাস - িালৱপাৱাি বাৱব আৰম আটাইলল আমাি অন্তি িিা ধ্ নযবাদ , শু িাৰশষ আৰু টসৱা ৰ্ নাইৱছা । ২০২২ চনি পৰহলা টচৱপ্তম্বিত্ ( ০১ / ০৯ / ২০২২ ) ৺দাসৱদৱি ৫৬ ত্ ম মৃত্ুয ৰদৱসি লগত্ সংগৰত্ িাৰ স্ম ৃ ৰত্ িো সৰমৰত্ৱয় বৰ্ালীি অন্তগ জত্ টকিুগুৰিত্ আৱয়াৰ্ন কিা স্ম ৃ ৰত্চািণ্ িাৰ্ হ ু ৱা মুকৰল সিাত্ টসই সমটষ্টি ৰবধ্ায়ক ত্ থা অসম মন্ত্ৰীসিাি টৰ্যষ্ঠ টকৰবৱনট মন্ত্ৰী মাননীয় শ্ৰ ীযুত্ িন্দঞ্জত্ ক ুমাি দাস িাঙিীয়াই ৺দাসৱদৱক অকল এক বযন্দিৱয়ই নহয় ৺দাসৱদৱ এটট অনুষ্ঠান বুৰলৱয়ই িাৰ্ হ ু ৱা মত্ৱপাষণ্ কৰিৰছল । আৰু এৱকসময়ৱত্ই ৺দাসৱদৱি এটট পৃণ্ জ াৱয় ব ব্ৰ ঞ্জ ি মূৰত্জ প্ৰ ৰত্ষ্ঠাি আগিাগ টলাৱাি প্ৰ ৰত্শ্ৰুৰত্ ৰদৰছৱল । প্ৰ ৰণ্ধ্ানৱযাগয টয এৱক ন সিাৱত্ই টত্ৱ ৱত্ ৺দাসৱদৱি নামত্ টকাৱনা ৰশোনুষ্ঠান নথকাত্ আৱেপ বযি কৰিৰছল । টত্ৱ ৱত্ আৱকৌ অনুত্াপসূচক মত্ৱপাষণ্ কৰিৰছৱল টয অসমি আন ঠাইি কথা বাৱদই বৰ্ালীৱত্ই ৺দাসৱদৱি টসাঁৱিণ্ত্ টকাৱনা অনুষ্ঠান নাই । বিঞ্চ বৰ্ালীি বাৰহিি ৰবৰিন্ন বযন্দিি নামাকিণ্ত্ ৰবৰিন্ন অনুষ্ঠান - প্ৰ ৰত্ষ্ঠান বৰ্ালীৱত্ই গঢ় লল উঠাি বাৱব অনুত্াপ কৰি দুঃৰ ত্ মৱনৱি মত্ দাটঙ ধ্ ৰিৰছল । টসই ৰবৱশষ ৰদনা ৱনই টসই ৰবৱশষ সিাি ৰকছ ু সময়ি ৰপছৱত্ই টত্ৱ ৱত্ টত্ৱ ত্ ি বযন্দিগত্ সামান্দৰ্ক মাধ্যম টফচবুকি টপাষ্টত্ ৰনৱনাি ধ্ িৱণ্ সমৰ্ুৱাি বাৱব ৰনৰ্া অৰিবযন্দি িাৰ ৰছল ------ " আন্দৰ্ বামা াটাি টকিুগুৰিৰস্থত্ টৰ্ানাকী িৱনত্ অনুটষ্ঠত্ টহাৱা স্ব গীয় কাৱমশ্বি দাসি ৫৬ সং যক মৃত্ুয ৰদৱস উদযাপন অনুষ্ঠানত্ অংশগ্ৰহণ্ কৱিাঁ ৷ স্ব গীয় কাৱমশ্বি দাস স্ম ৃ ৰত্ িো সৰমৰত্ি উৱদযাগত্ আৱয়াৰ্ন টহাৱা এই অনুষ্ঠানত্ অসমি এগিাকী গৰণ্ত্জ্ঞ প্ৰ য় াত্ কাৱমশ্বি দাসৱদৱি ৰ্ ীৱনাদশ জনি ওপিত্ আৱলাকপাত্ কৱিাঁ ৷ বৰ্ালী ( টত্ৰত্য়াি বিৱপটা ) ন্দ ৰ্ লাি বামা াটা গাঁৱত্ ৰ্ ন্ম টহাৱা কাৱমশ্বি দাস টদৱ এগিাকী টকৱল বযন্দি নহয় , টত্ৱ ৱত্ আৰছল এটট অনুষ্ঠান ৷ এইগিাকী বৱিণ্য বযন্দিৱয় বৰ্ালী হাইস্ক ু ল , বিৱপটা ৰবদযাপীঠ , বিৱপটা মাধ্ৱ টচৌধ্ুিী মহাৰবদযালয় , বৰ্ালী মহাৰবদযালয় ত্ থা আন্দৰ্ি িট্টৱদৱ ৰবশ্বৰবদযালয় স্থ াপনি টেত্ৰত্ অগ্ৰণ্ী িূৰমকা পালন কৰিৰছল ৷ কৰলকত্া ৰবশ্বৰবদযালয়ত্ প্ৰ বিাি পদ টসই সময়ি উপাচায জ চাি আশুৱত্াষ মু াৰ্ী িাঙিীয়াই প্ৰ দান কিাি ৰপছৱত্া টত্ৱ ৱত্ ত্ াত্ কাম নকৰি ৰশোি প্ৰ চাি আৰু প্ৰ সািি বাৱব ইয়াত্ কাম কৰিৰছল ৷ এগিাকী িাল অৰধ্বিা ত্ থা অসম টলাকসিা আৱয়াগি প্ৰ থমগিাকী অসমীয়া অধ্যে এইগিাকী বযন্দিৱয় " িািত্ ত্ যাগ " আৱিালনত্ টকইবাবাৱিা কািাবাস াটটবলগীয়া লহৰছল ৷ টত্ৱ ৱত্ ১৯৩৭ ি পিা ১৯৪৬ আৰু ১৯৪৬ ি পিা ১৯৫২ লল দুবািলক বিৱপটা নথ জ সমটষ্টি পিা ৰবধ্ায়ক ৰহচাৱব িাইৰ্ক টসৱা আগবঢ়াইৰছল ৷ টত্ৱ ৱত্ ৰ