r De wereld bevindt zich al een jaar binnen in een pande- mie, en op het moment is er een bevestigd dodental van 3,54 miljoen. Toch zijn er mensen die dit nummer betwijfelen, en het niet eens zijn met de maatrege- len die de overheden hebben besloten te nemen. Iedereen in de wereld leidt aan dit prob- leem, ongeacht waar dit mag zijn en wie het meemaakt. Dit kan nare gevolgen hebben voor elkaar. In het kader van de politiek is er een verdeling tussen links en rechts: mensen die gewoon hun leven weer willen als dat het was, alles eraan doen om dat weer in orde te krijgen en de mensen die de pandemie zien als een kans om op te staan voor hun toekomst en de uitspraken van de overheid niet meer zien zitten. Er is wantrouwen. Corona angst is een term die ontwikkeld is sinds de pandemie. Het is een term wat de gevoel- ens beschrijft van mensen die angst hebben ontwikkeld vanwege de COVID-19 pandemie. De angst kan symbool zijn voor het gevoel dat niks meer goed komt, en je je weg niet meer kan bewandelen. Vooral de jongeren weten de draad niet meer op te pakken. Ook zijn er mensen die deze angst cultiveren tot actie, en het bespreken op het internet waar mensen samen komen. Ideologieën vinden plaats en worden versmol- ten. Er ontstaat twijfel in de wereld, hoop in de overheid raakt verloren en mensen kiezen ervoor de hef in eigen handen te nemen. Het rechtse politieke kader verschijnt, en komen in opstand. Volgens hen is de pandemie de schuld van verschillende oorzaken: o.a. van de elites die dit gebruiken voor hun agenda om zo de wereld opnieuw te schapen, de Joodse bevolking of de BLM-aanhangers. Van complottheorieën tot telegram en social mediagroepen, wordt er van alles gedeeld. In Duitsland vonden er recentelijk protesten plaats met de zogenoemde ‘anti-vax movement’. Dit zijn mensen die zichzelf meestal beschou- wen als het rechtse, en soms extreemrechts. Zij staan op voor hun rechten en vinden dat de mainstream politiek onvoldoende actie onderneemt om de crisis en pandemie weer in orde te krijgen. Ze geloven niet in de vaccinaties, en er zijn tal theorieën wat er in de vaccine zou zitten, en wat het met je doet. Zij aan zij, staan deze mensen ook nog samen met o.a. groepen mensen die zich identificeren als ‘neo-nazi’s en facists’. Ze willen dat mensen wakker worden. Informatie over van alles wordt gepubliceerd. De economie wordt ook beschuldigd door som- mige right-wing denkenden, van het bijdragen aan wat de overheid opstelt. In begin Mei, heeft de Zweedse winkelketen Ikea in Delft besloten om mensen zonder masker een sticker te over- handigen, zodat het voor iedereen duidelijk is wie een masker op had en wie niet. Die kregen ze als ze volgens medische redenen geen mask- er op konden. Dit zat niet goed bij mensen. Het bevatte een gele kleur, wat vergeleken werd met de Davidster, die geplaatst werd bij Joden in de tweede wereldoorlog. Dit is niet nieuw. De COVID-19 pandemie heeft ook te maken gehad met antisemitische bood- schappen van extreemrechtse burgers, die de Joodse bevolking beschuldigd van het brengen van het virus. Een andere gebeurtenis die doet denken aan Hitlers analogie is dat joden het vi- rus zelf identificeren en het ervan beschuldigen de primaire vector van COVID-19 te zijn. De Duitse commissaris voor antisemitisme Felix Klein waarschuwde voor een toename van antisemitisme met de verspreiding van de COVID-19, in navolging van een waarschuwing van de Federal Bureau of Investigation (FBI) die twee weken eerder naar de Amerikaanse lokale politie-instanties werd gestuurd vanwege racistische extremistische groepen die leden aanmoedigden de ziekte te verspreiden onder politiepersoneel en Joodse mensen. In Duit- sland is dit ook aan bod gekomen. Naast het feit dat er frequent antisemitische activiteiten plaats vinden, is dit niet alleen een buitensluiting van de Joodse bevolking, maar voor bijna iedereen. Er zijn momenteel te veel factoren om men tegen elkaar op te stellen. Het linkse kader wordt o.a. beschuldigd van het volledig toekijken en opdoen wat de overheid opstelt, en hieruit komt soms geweld te ontsta- an. Dit kan een vergarende factor zijn voor meer angst. Propaganda wordt verspreid op social me- dia in de vorm van tweets, meme’s, manifesto’s etc. Covid-19-infectieziekten maken sommige mensen kwetsbaarder dan anderen in termen van besmettelijkheid, prognose en financiële implicaties, o.a. de LGBT-gemeenschap die ongelijkheid heeft vertegenwoordigd. I k e a s t i c k e r s ( c c - T w i t t e r . c o m / @ s o o f c o ) V r o u w m e t j o d e n s t e r ( c c - B u n d e s a r c h i v ) P a n d e m i c , ( c c - S c h v e t s , A . ) Momenteel worden er verschillende manieren gebruikt om mensen te informeren over wat er in de wereld gebeurt, en opinie speelt vaak een rol. Er is bijvoorbeeld een documentaire gemaakt, waar er gesproken wordt over mensen die “in de diepten van de extreemrechtse afgrond getrokken wordt”. Volgens een recent rapport van de VN Veilighe- idsraad proberen Amerikaanse extreemrechtse groepen en individuen de pandemie te gebruiken om “snel te evolueren, te rekruteren en samenzwering en aanvallen uit te lokken”. Dit sentiment wordt weerspiegeld in een memo van de Raad van de Europese Unie, waarin wordt gewaarschuwd dat rechtse strijders nu “meer kans hebben om te profitere n van een aureoolcrisis dan enig ander onderwerp”. Angst is dus opgewekt, en er wordt inderdaad actie ondernomen. Psychologie speelt overigens een hele be- langrijke rol in dit onderwerp, voor beiden partijen. Uit crisis komt angst voort dat gebruikt wordt op verschillende manieren, en sommige mensen besluiten het te bewapenen. Er worden uiteindelijk groepen mensen gediscrimineerd op basis van vele, simpele aspecten en op een grootschalig niveau (wereldwijd) kan dit conse- quenties hebben waar wij later geen controle meer over hebben. We zitten nog in een pandemie, en het voelt alsof het langzamerhand wel beter wordt. Toch doe ik de TV aan, en aanschouw ik wat er gebeurt. Corona heeft eigenlijk zolang geduurd dat het de wereld een beetje veranderd heeft. In Duitsland zijn groepen mensen aan het protesteren tegen de vaccine, tegen de overheid en tegen de mensen die volgens hen leven in een mentale gevangenis. Toch staan ze zij aan zij met extreemrechtse groepen, waardoor de lijn tussen onderwerpen bijna wel vervaagd. Ze willen nu meer dan alleen maar gehoord worden, ze willen ondernomen actie. De protesten lopen ook niet altijd erg vredig. Er valt soms geweld, en niet alleen van de mensen. Politie wordt opgezet tegen het publiek, en geweld werd gebruikt. De politie werd blijkbaar ingezet omdat tijdens het protest geen afstand gehouden werd en mensen droegen geen maskers. Ironisch, zou je denken. Het gaat toch dieper. Wereldwijd denken mensen na over de problemen. Het is nu meer dan alleen men die niet tevreden is met de keuzes van de overheid en de gevolgen. Er worden ook complottheorieën gedeeld, geschreven en gebruikt als reden tot actie. Jammer genoeg worden groepen mensen hierin beschuldigd van verschillende zaken, en veroorzaakt dit woede tegenover groepen mensen. Zo is er wel eens sprake van antisemitische bewegingen. Het blijft niet alleen daarbij. Allerlei groepen mensen, bijv. linksaanhoudende/neutrale mensen worden beschuldigd van veel, en woede wordt niet meer ingehouden. Er verschijnen propaganda, meme’s en wellicht sterke posts op het internet over groepen mensen waarmee niet op 1 lijn gezeten wordt. Telegram wordt gebruikt voor communicatie, en er gebeurt meer dan we denken. Corona angst slaat toe, en de toekomst voelt sceptisch aan. Het laatste wat de wereld nodig heeft, is een consequentie gebaseerd op lichte factoren in de toekomst wat de his- torie zal doen herhalen. Er is wel degelijk sprake van discriminatie, en de lijn tussen wie of wat begint langzaam te verdwijnen. Hier moet een einde aan komen. V H a n d s ( c c - s t i c k p n g ) De wereld is nog aan het verwerken wat er allemaal is gebeurd. De pandemie heeft de wereld geraakt, en op veel vlakken. De politiek in Nederland was allesbehalve stil. Er is veel gebeurd, en dat ook met de burgers en de maatschappij. De pandemie heeft meer meegebracht dan alleen maar een virus. Angst, verdeeldheid en consequenties. Extreemrechts is enorm gegroeid, en het blijft ook groeien. Hoop is er amper. Er is spanning in de politiek, maar ook tussen de mensen. Protesten worden gehouden, en soms wordt er ook geweld geb- ruikt. So Roustayar, ex-vertegenwoordiger BIJ1 en oprichter Fite Qlub, heeft wat woorden losgelaten over hoe de situatie nu is, en wat er op de wereld kan zitten wachten. Met COVID-19 is er een bepaalde vorm van angst meegewaaid, corona angst. “Wat corona angst is... Ik denk dat het 2 dingen kan betekenen: Dat mensen bang zijn om ziek te worden, dus als het gaat om het fysieke en de zorg, en de andere betekenis is denk ik iets polities: dat mensen corona gebruiken om bepaalde regels en wetgevingen door te breken, wat natuurlijk ook gebeurd is. Beperkin- gen werden gelegd, zoals het demonstratierecht en manifestaties. Ik denk ook dat er een soort ongen- oegen vanuit mensen is richting de overheid. Het vertrouwen is verloren waaruit corona angst dan ontstaat.” “Ik denk dat er heel veel ontevredenheid is naar de overheid toe, en ik denk dat dat het grootste onderdeel geweest is. Het is ook enorm aangewak- kerd door de PVV, de FVD en andere extreemrechtse partijen. Zij hebben bijvoorbeeld gezegd dat corona niet bestaat, net zoals de klimaat crisis die niet bestaat. Daardoor zijn er heel veel mensen die zich al bevonden in die ideologieën, daarin meegegaan. Zo is 1 en 1 2 geworden. Ook jongeren zijn gegroeid tot een takken die bewust zijn van andere zaken, maar je hebt dus ook jongeren die extreemrechtse aanhangers volgen. “ “Ik geloof dat links er best weinig aan doet. Er is weinig verweer. Er is bijna geen links meer in de politiek. GroenLinks is eigenlijk een neoliberale partij net zoals de PvdA die de afgelopen keren natuurlijk met de VVD heeft geregeerd. Alleen de SP is er nog, maar die is best nationalistisch “rood” geworden. Zij zijn eigenlijk nu zo: Eigen mensen, eigen volk eerst, om zo geen stemmers te verliezen. Er heeft een enorme verschuiving plaatsgevonden naar rechts. Ze zijn gigantisch groot geworden. Als je dus kijkt naar het tegengeluid voor bijv. antiracisme, discriminatie en extreemrechts, is er totaal geen verweer. Het enige verweer dat je in de kamer ziet is DENK en BIJ1. Dat zijn de enige partijen die ageren tegen racisme en discriminatie. Het moment dat er een lockdown moest komen, gebeurde het niet en het heeft enorm veel mensenlevens gekost. Het moment dat het dan niet meer hoeft, wordt alles eigenlijk platgegooid.” Volgens So, heeft de pandemie wel een vorm van discriminatie meegenomen. Niet 1, maar meerdere. “Natuurlijk! Als het gaat over discriminatie en zelfs racisme, antisemitische, islamo- logie, vluchtelingen haat, noem maar op, dan wel! Het is in de afgelopen 20 jaar alleen maar gegroeid. Het is ook zo enorm genormaliseerd. Dat politici en mediamakers ook alle dingen kunnen zeggen, zoals het incident met Sylvana Simons, dat er apengeluiden gemaakt werden door een radiomaker, is niet normaal. Er is dus ècht een kloof, links, rechts, een klein midden, en die kloof zie je ook in de samenleving. Extreemrechts is toch aan het groeien, vooral in de tweede kamer. Het is ook dat mensen die complot- theorieën volgen, meestal extreemrechts aanhang- ers zijn, en ook soms antisemitisch verdrag vertonen. Ze komen dan vervolgens wel op voor de Joden! Dat zie je ook met de FVD, die continu de Israëlische vlag aan het hijsen is om pro-Joods te zijn. Puntje bij paaltje zitten er toch veel antisemieten daar. Je kan niet racistisch zijn op 1 gebied. Meestal gelden er meer regels, en dat geldt ook voor de beweging links. Dat heet interseksualiteit. Als je voor het een bent, dan moet je voor het ander zijn. Als je dus tegen het een bent, dan ben je ook tegen het ander.” “Er begint een fusie te komen tussen bewegingen die samenwerken, en ik merk dat organisaties ook samen beginnen te werken. Er is een fantastisch manifest geschreven die naar de informateur gestuurd is. Ik zie nog wel hoop, maar de politiek moet daarin mee gaan doen. Er moeten veel grotere rolmodellen opstaan. Misschien dat er nog een tweede verkiezing plaats moet vinden. Ik zie ook dat extreemrechts aan het groeien is, naarmate de politiek niet doen wat ze beloven, waardoor vertrou- wen afneemt en mensen misschien zelfs stoppen met hun bewegingen omdat er gewoon weinig bereikt wordt. Dat snap ik wel. Er is bij mij wel een angst van de groei van extreemrechts, want als we bijvoorbeeld vergelijkingen maken met WOII en de Holocaust, dan zijn we er al. Heel veel doelgroepen zijn al de target geworden in de samenleving, die dan vervolgens geweld mee moeten maken. Niet alleen verbaal geweld, maar het kan ook overgaan tot fysiek geweld. Het is gelukkig niet zo ver in Ned- erland, maar in Griekenland bijvoorbeeld, worden er al knokploegen georganiseerd om mensen in elkaar te slaan. Kijk ook naar Clarice Gargard, Jerry Afriyie, Mitchell Esajas. Zij kunnen ook niet meer op een veilige manier hun werk doen, en dat mensen bedreigingen sturen, gebeurt nu al! Daar zitten we al. Het is nu alleen een kwestie van het plaatsvinden, en in heel veel landen om ons heen gebeurd dat al. S o R o u s t a y a r : “ A l s w e v e r g e l i j k i n g e n m a k e n m e t W O I I / H o l o c a u s t , d a n z i j n w e e r a l .” S o R o u s t a y a r ( c c - a m s t e r d a m . n l ) < Klik op het virus om de podcast te beluisteren. Deze podcast is opgenomen met behulp van: Wouter Waanders : masters in psychologie / gedragsdeskundige Mathijs de Ruiter : Bachelor psychologie / Bestuurskunde Thijs Jacobs : Jongere op het rechts politiek kader / Wellicht toekomstig politieke vertegenwoordiger. V i r u s ( c c - W i k i ) Bronnen: • King’s College London. (2020, 16 september). Coronavirus and conspiracies: how the far right is exploiting the. . .. https://www.kcl.ac.uk/coronavirus-and-conspiracies-how-the-far-right-is-exploiting-the-pandemic • Bellaiche, J. (2021, 25 januari). Online Antisemitism in Times of COVID-19. GNET. https://gnet-research.org/2020/04/21/online-antisemitism-in-times-of-covid-19/ • VICE. (2021, 16 april). Germany’s Far Right is Surging | Decade of Hate. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=Iq7mmyKWXUs&t=52s • Al Jazeera. (2020, 20 november). Far right seizing COVID-19 ‘opportunity’ to expand: Study. The Far Right News | Al Jazeera. https://www.aljazeera.com/news/2020/11/20/far-right-seizing-covid-19-opportunity-to-expand-study • Trending, B. (2021, 13 april). The anti-vax movement targeting German children. BBC News. https://www.bbc.com/news/blogs-trending-56675874